ПОМЕЃУ ТРУДОВИТЕ СУДИРИ И СОЦИЈАЛНИОТ МИР:СИСТЕМОТ ЗА МИРНО РЕШАВАЊЕ НА РАБОТНИТЕ СПОРОВИ ВО МАКЕДОНСКОТО ТРУДОВО ЗАКОНОДАВСТВО
DOI:
https://doi.org/10.46763/Schlagwörter:
судир, социјален мир, мирно решавање, работни споровиAbstract
Социјалниот мир не претставува целосно отсуство на судири
помеѓу субјектите на трудот, туку најнапред обид за рамнотежа
помеѓу спротивставените интереси на неговите субјекти,
работодавачите, работниците и државата. Токму затоа се
поставува прашањето дали трудот може да одговори на борбата
помеѓу судирите и социјалниот мир и каков би бил тој одговор?
Динамичноста и брзите промени во работните односи создаваат
состојба на парадокс, каде што правото, од една страна, може да
биде извор на судири, но, од друга страна, може да биде и алатка
на социјалниот мир. Овој труд е насочен кон анализа на
комплексноста на работните спорови, на прашањата за судирот и
мир, едното како легитимен израз на незадоволството на
работниците, а другото како идеал на социјална кохезија.
Во рамките на ова истражување ќе го анализираме македонскиот
систем на мирно решавање на работните спорови од нормативен
аспект, но и од аспект на неговата практична имплементација,
неговите предности, како и слабости, сè со цел да дадеме еден
сеопфатен заклучок во која насока би требало да се развива овој
систем во иднина. Вистинскиот социјален мир во трудовото право
не се сведува на отсуство на судир, напротив тој треба да се
разбере како резултат на конкретно уредена и
институционализирана можност за негово појавување, при што
неговата правна артикулација обезбедува правична рамнотежа
меѓу страните.
Downloads
Literaturhinweise
De Roo, A., & Jagatenberg, R. (1984). Settling Labour Disputes in Europe. Kluwer
Law and Taxation Publishers.
Ayerst, S., & Kovachevska Stefanova, S. (2025). Population Dynamics, Labor
Market Integration, and Migration (IMF Selected Issues Paper No.
2025/064).
Bercusson, B. (2009). European Labour Law (2nd ed.). Cambridge University Press.
Blackaby, N., Partasides, C., Redfern, A., & Hunter, M. (2022) Redfern and Hunter
on International Arbitration (7th ed.). Oxford University Press.
Brajić, C. (2001). Radno pravo (6th ed.). Beograd.
International Labor Organization (1948). Freedom of Association and Protection of
the Right to Organise Convention. (No. 87).
International Labor Organization (1949). Right to Organise and Collective
Bargaining Convention. (No. 98).
Celine, G. (2009). Definition et typologies des conflits au travail. Boulo – Recherche
et publication de documents.
Ghebali, V.-Y. (1989). The International Labour Organization. M.N. Publishers.
Hobbes, T. (1996). Leviathan. Cambridge University Press.
International Trade Centre / United Nations. (2016) Arbitration and Alternative
Dispute Resolution: How to Settle International Business Disputes.
Jovevski, L., & Volchevska, S. (2025). Green Jobs – What Digitalization and the
Concept of Sustainable Development Have Brought to Labor. University St.
Clement Ohridski.
Kant, I. (1991). Perpetual Peace: A Philosophical Sketch. Cambridge University
Press.
Keynes, J. M. (1936). The General Theory of Employment, Interest and Money.
Macmillan.
Liebscher, C., & Fremuth-Wolf, A. (2020) Arbitration Law and Practice in Central
and Eastern Europe (2nd ed.).
Locke, J. (1980). Second Treatise of Government. Hackett Publishing.
Lubarda, B. A. (2004). Evropsko radno pravo. CID.
Matković, T., Jaklin, K., Ostojić, J., & Brnardić, S. (2022). Raditi na određeno:
Raširenost, regulacija i iskustva rada putem ugovora na određeno vrijeme u
Hrvatskoj. Zagreb.
Newman, L. W., & Hanessian, G. (2025) The Leading Arbitrators' Guide to
International Arbitration (4th ed.).
Pesic R, (1966) Radno pravo, Beograd
Poulton, E. Mackenzi B. (2020) Arbitration of M&A Transactions: A Practical
Global Guide. Global Law & Business
Ravnić, A. (2004). Osnove radnog prava – domaćeg, uporednog i međunarodnog.
Pravni fakultet u Zagrebu.
Rivero, J., & Savatier, J. (1987). Droit du travail. Presses Universitaires de France.
Rubino-Sammartano, M. (2014) International Arbitration Law and Practice (3rd
ed.). JurisNet LLC.
Schultz, T., & Grant, T. (2021) Arbitration: A Very Short Introduction. Oxford
University Press.
Shunderić, B., & Kovačević, Lj. (2019). Radno pravo (2nd ed.). Sluzbeni Glasnik.
Stojanović, M. (2007). Radni sporovi. Family Press.
Vukadinović, G., & Stepanov, R. (2004). Uvod u filozofiju prava. Dosije Studio.
Walzer, M. (2006). Just and Unjust Wars. Basic Books.
Јовевски, Л. (2014). Систем на заштита на здравје и безбедност при работа и
заштита Ratione Personae. Friedrich Ebert Stiftung.
Јовевски, Л. (2022). Синдикално право. Арт н Арт Студио Батев.
Јовевски, Л., & Поповска, Ж. (2024). Антидискриминациско право. Совет на
Европа.
Јовевски, Л., & Волчевска, С. Синдикализам и синдикално делување – права и
предизвици. Правен факултет Јустинијан Први,
Закон за медијација. Службен весник на РСМ, бр. 294/2021, со измени и
дополнувања).
Закон за мирно решавање на работните спорови. Службен весник на Република
Македонија, бр. 87 (2007)
Закон за парнична постапка, Службен весник на Република Македонија, бр. 79
(2005).
Закон за работните односи. Службен весник на Република Македонија, бр. 62
(2005).
Зороска-Камиловска, Т. (2015). Арбитражно право. Правен факултет
„Јустинијан Први“, Универзитет „Св. Кирил и Методиј“.
Каламатиев, Т., & Јовевски, Л. (2015), Работни спорови. УКИМ Скопје.
Каламатиев, Т., & Ристовски, А. Атипични работни односи: Позицијата во
Република Северна Македонија.
Камбовски, В. (2010). Филозофија на правото. Македонска академија на
науките и уметностите, Скопје
Кулић, Ж., & Ѓуришиќ, М. (2009). Радно право. Државни универзитет у Новом
Пазару.
Лубарда, Б. (1999). Решавање колективних радних спорова. Правна држава.
Лубарда, Б. (2013). Радно право: Расправа о достојанству на раду и социјалном
дијалогу (2. изд.). Правни факултет Београд.
Мрјачков В.(2008) „Трудово право, 6 издание“, Сиби, Софија
Ристовски, А. (2024). Работен однос и нестандардни форми на работа. Правен
факултет „Јустинијан Први“, Универзитет „Св. Кирил и Методиј“.
Старова, Г. (2009). Трудово право. Просветно дело АД.
Тасев, К. (2018). Трудово право. Скопје.
