ПРОЦЕСНИ АСПЕКТИ НА СУЗБИВАЊЕТО НА ТРГОВИЈАТА СО ДРОГА: ПРЕДИСТРАЖНА И ИСТРАЖНА ПОСТАПКА ДО КРИВИЧНА ПРИЈАВА ВО РЕПУБЛИКА СЕВЕРНА МАКЕДОНИЈА
DOI:
https://doi.org/10.46763/Schlagwörter:
трговија со дрога, предистражна постапка, истражна постапка, полиција, јавно обвинителствoAbstract
Во овој труд се анализираат процесните аспекти на сузбивањето на недозволената трговија со дрога во Република Северна Македонија, со посебен акцент на предистражната и истражната постапка до поднесувањето на кривичната пријава. Трговијата со дрога претставува сложена форма на организиран криминал со меѓународна димензија, која создава сериозни закани за јавната безбедност, општествената стабилност и правниот поредок. Во трудот се анализираат правната и институционалната рамка со која се уредуваат активностите на полициските органи, Јавното обвинителство и другите надлежни институции во откривањето, истражувањето и гонењето на кривичните дела поврзани со дрога. Детално се разгледуваат прибирањето на првичните информации и докази, примената на посебните истражни мерки, форензичките вештачења, како и улогата на меѓуинституционалната и меѓународната соработка. Во истражувањето се применуваат нормативно-правниот, аналитичкиот и компаративниот метод. Нормативно-правниот метод се користи за анализа на релевантната правна рамка, со која се уредуваат спречувањето, откривањето, истрагата и кривичното гонење на трговијата со дрога во Република Северна Македонија, со посебен акцент на процесните овластувања и одговорности на надлежните органи, аналитичкиот метод за разгледување на процесните и институционалните аспекти на постапувањето вклучително и прибирањето и оценувањето на првичните информации и докази како и улогата на полицијата и Јавното обвинителство, особено внимание се посветува на критичката анализа на постојните процесни и институционални практики, вклучително и на предизвиците што произлегуваат од недоволните технички и човечки капацитети, додека компаративниот метод овозможува согледување на националната рамка во однос на релевантните европски и меѓународни стандарди, особено во поглед на институционалната соработка, современите истражни техники, како и заштитата и допуштеноста на доказите. Дополнително, се анализираат практичните предизвици кои влијаат врз ефикасноста на кривичната постапка, како што се недоволните технички капацитети, недостатокот на специјализирана обука и стручен кадар, како и сè поголемата употреба на дигиталните технологии од страна на криминалните организации. Врз основа на добиените наоди, се предлага унапредување на капацитетите за дигитална форензика, усогласување на правните стандарди, зајакнување на институционалната координација и поширока примена на современи истражни техники.
Downloads
Literaturhinweise
Agushi, A., Racaj, А., & Racaj, M. (2023). PREVENTION AND DETECTION OF CRIME WITH NARCOTICS (DRUGS) IN THE REPUBLIC OF NORTH MACEDONIA. Journal of Liberty and International Affairs. doi:10.47305/jlia2393516r
Aleksova, S. (2017). Competence and cooperation of the public prosecution office with the Ministry of interior of the Republic of Macedonia. Journal of Process Management – New Technologies, International. doi:10.5937/jouproman5-13551
Branko, L., & Željko, N. (2019). Fight against organised crime and some contemporary criminalistics methods. Retrieved from https://jakov.kpu.edu.rs/handle/123456789/1340
Buneci, P. (2025). INTERNATIONAL JUDICIAL COOPERATION IN THE APPLICATION OF LAW NO. 143/2000 ON THE PREVENTION AND COMBATING OF ILLICIT DRUG TRAFFICKING AND CONSUMPTION. Retrieved from https://doi.org/10.55516/ijlso.v5i1.286
Commission on Narcotic Drugs. (2009). Political Declaration and Plan of Action on International Cooperation towards an Integrated and Balanced Strategy to Counter the World Drug Problem. Vienna: United Nations Office on Drug and Crime.
Ivan, Ž. (2017). Controlled delivery: Criminal procedural aspects. ГОДИШЊАК ФАКУЛТЕТА БЕЗБЕДНОСТИ. doi:10.5937/gfb1701437q
Karović, S. (2018). Krivičnopravno suzbijanje organizovanog kriminaliteta u Bosni i Hercegovini – mogućnosti, izazovi i perspektive. doi:10.31141/zrpfs.2018.55.130.835
Kosevaliska, O. (2013). Правото на заштитата на лични податоци при примена на посебните истражни мерки.
Kurbonnazarov, B. (2024). Specifics of Evaluation of Legality of Grounds for Initiation of a Criminal Case on Illegal Drug Trafficking by a Prosecutor. doi:10.18572/2072-4160-2024-3-9-12
Lajić, O. (2016). Perception of drug addiction and narcotics based crime in the general population in Serbia and among students of the Academy of Criminalistics and Police Studies. Retrieved from https://doi.org/10.5937/nabepo21-11646
Miovska, L. (2022). The use of special investigative measures in the Republic of North Macedonia – legal provisions and human rights aspects. ROCZNIK ADMINISTRACJI PUBLICZNEJ. doi:10.4467/24497800rap.22.013.16789
Naayif, A. (2023). A CONCEPTUAL MODEL TO ANALYZE THE EFFECTIVENESS OF INTERNATIONAL COOPERATION BETWEEN ORGANIZATIONS IN COMBATING ILLICIT DRUG TRAFFICKING ACROSS BORDERS. doi:10.7862/rz.2023.hss.26
Nikoloska, S., & Labović, M. (2023). CRIMINALISTICS INVESTIGATION OF ORGANIZED CRIME WITH ILLEGAL DRUG PRODUCTION AND TRADE IN THE REPUBLIC OF NORTH MACEDONIA. doi:10.20544/icp.8.1.23.p15
Petrović, T. (2016). Engagement of the undercover agent, with emphasis on the responsibility of the undercover agent for the unlawful conduct during his engagement. Retrieved from https://doi.org/10.5937/gakv1604147p
Racaj, M., Agushi, A., & Racaj, А. (2023). PREVENTION AND DETECTION OF CRIME WITH NARCOTICS (DRUGS) IN THE REPUBLIC OF NORTH MACEDONIA. doi:10.47305/jlia2393516r
Žarković, I. (2017). Controlled delivery: Criminal procedural aspects. Београд: Годишњак Факултета безбедности. doi:10.5937/gfb1701437q
Zivkovic, N. (2017). Prosecutorial investigation: Pros and cons. Retrieved from https://doi.org/10.5937/analipfb1703207z
ZKP. (2010). ЗАКОН ЗА КРИВИЧНАТА ПОСТАПКА.
Закон за Јавното обвинителство. (2022). Закон за Јавното обвинителство. Скопје: „Службен весник на РСМ“, бр. 42.
Калајџиев, Г., Лажетиќ, Г., Неделкова, Л., Денковска, М., Тромбева, М., Витларов, Т.,... Кадиев, Д. (2018). Коментар на Законот за кривична постапка. Скопје: Каталогизација во публикација Национална и универзитетска библиотека „Св. Климент Охридски“, Скопје.
КЗ на РСМ. (n.d.). Кривичен законик на РСМ. Retrieved from https://jorm.gov.mk/wp-content/uploads/2016/03/%D0%B7%D0%B0%D0%BA%D0%BE%D0%BD%D0%B8%D0%BA-%D0%BF%D1%80%D0%B5%D1%87%D0%B8%D1%81%D1%82%D0%B5%D0%BD-%D1%82%D0%B5%D0%BA%D1%81%D1%82.pdf
МВР. (2014). ПРАВИЛНИК ЗА НАЧИНОТ НА ВРШЕЊЕ НА ПОЛИЦИСКИ РАБОТИ. Скопје: „Службен весник на РМ“, бр. 117.
Сулејманов, З., & Пивоваров, В. (2004). Кривично процесно право. Скопје.