ПРАВЕН РЕЖИМ ЗА НАДОМЕСТ НА ШТЕТА НА ТРЕТО ЛИЦЕ УЧЕСНИК (СОПАТНИК ИЛИ ПЕШАК) ВО СООБРАЌЈНА НЕСРЕЌА ВО ПРАВОТО НА РЕПУБЛИКА СЕВЕРНА МАКЕДОНИЈА И РЕПУБЛИКА СРБИЈА
DOI:
https://doi.org/10.46763/Schlagwörter:
опасен предмет, имател на моторно возило, објективна одговорност, солидарна одговорност, друштво за осигурувањеAbstract
Правниот режим во Република Северна Македонија за надомест
на штета на трето лице учесник (сопатник или пешак) во
сообраќајна несреќа, согласно со Законот за облигациони
односи (ЗОО), пропишал објективна и солидарна одговорност
на имателите на моторни возила за штетата што ќе ја претрпат
трети лица на кои им е причинета штета во сообраќајната
несреќа во која учествувале моторните возила. Компаративно
гледано македонскиот правен режим кој се однесува на овие
облигационо - правни односи е речиси идентичен со српскиот
правен режим и тоа што е наведено за едниот важи и за
другиот. Оштетеното, трето лице учесник во сообраќајната
несреќа, своето право на надомест на штета од имателите на
моторни возила може да го остварува и директно од друштвото
за осигурување каде што сопственикот, односно корисникот на
моторното возило склучил договор за задолжително
осигурување со друштво за осигурување пред да го пушти
превозното средство во сообраќај, согласно одредбите од ЗЗОС
или од српскиот ЗООС. Како со ЗЗОС и според српскиот ЗООС
оштетеното трето лице е заштитено и кога штетата е
предизвикана од возач на неосигурено или непознато моторно
возило и истата се надоместува од страна на Бирото
(Гарантниот фонд), односно од друштво за осигурување. Од
компаративна гледна точка македонскиот и српскиот правен
режим уредени со ЗЗОС и со српскиот ЗООС генерално
пропишуваат слични законски одредби, со одредени разлики,
како на пример во минималните суми на осигурување од српскиот ЗООС познава и мала штета до износ од 1.000 евра во
динарска противвредност и во овие случаи роковите за
постапување на друштвата за осигурување се пократки.
автомобилска одговорност за штети причинети на трети лица,
Downloads
Literaturhinweise
Лоза, Б. (2000). Облигационо право: Општи дио, четврто допуњено и
измијењено издање. Београд: Службени гласник.
Груевска, С. (Ed.). (2006). Збирка на судски одлуки 2001 - 2004, Книга X.
Скопје: Службен весник на СР Македонија [puis] : Академик [puis]
: Врховен суд на Република Македонија.
Чавдар, К., & Чавдар, К. (2001). Закон за облигационите односи:
коментари, објаснувања, практика и предметен регистар. Скопје:
Агенција "Академик"-Скопје.
Галев, Г., & Дабовиќ Анастасовска, Ј. (2021). Облигационо право
[Електронски извор] : (додипломски студии). Скопје: „Универзитет
„Свети Кирил и Методиј“. https://www.ukim.edu.mk/eizdanija/PRF/Obligaciono_pravo.pdf
Боранијашевић, В., Васић, П., Николиħ, Ђ., Палачковиħ, Д., Јовиħ
Прлаиновиħ, О., Станковиħ, Г., Стојановиħ, Н., Трговчевиħ Прокиħ,
М., Чановиħ, Ј., & Шобат, Т. (2018). Збирка сентенци из граħанског
права и граħанског процесног права, Књига 1 (Г. Станковић, Ed.).
Београд: Службени гласник.
Belanić, L. (2019). Pojam opasne stvari i opasne djelatnosti u teoriji i sudskoj
praksi (Z. Petrović & V. Čolović, Eds.). Prouzrokovanje štete, naknada
štete i osiguranje, Zbornik radova sa XXII međunarodnog naučnog
skupa, Beograd - Valjevo: Institut za uporedno pravo, 39 - 54.
Blagojević, B. T., & Krulj, V. (1980). Komentar Zakona o obligacionim
Odnosima I. Beograd: Savremena administracija.
Nikolić, Đ. (2006). Obligaciono pravo (drugo izmenjeno i dopunjeno izdanje
ed.). Beograd: Organizacija za pravnu edukaciju i kulturu prava
"Projuris".
Stanišić, S. (2013, 7). Prilog raspravi o opasnim stvarima i opasnim djelatnostima
(D. Medić & L. Mitrović, Eds.). Godišnjak fakulteta pravnih nauka,
Banja Luka: Panevropski univerzitet „Apeiron“ Banja Luka, (godina 3,
broj 3), 82 - 100. 10.7251/GFP1303082S
