(untitled) (Proceedings of the International Scientific Conference "Social Changes in the Global World", 2025)
Предмет на истражување на овој труд се можностите и предизвиците од користење на Вештачката интелигенција (ВИ) во креирање и имплементација на правото, кои се наметнуваат не само во земјите во кои примената на ВИ е реалност во повеќе различни области, но и во земјите кои ги прават првите чекори на ова поле. Последните неколку години во Европската Унија се преземаат активности за дефинирање на правилата и принципите кои треба да се почитуваат во користење на ВИ како во областа на бизнисот така и во јавниот сектор, кои овозможија донесување на Регулативата за вештачка интелигенција( 32024Р1689) . На ова поле постојат активности и од страна на Комитетот на министри на Советот на Европа, кој во мај 1052024 година ја усвои Рамковната конвенција за вештачката интелигенција и човекови права, демократија и владеење на правото, кон која одлучи да пристапи и нашата земја. Овој труд ќе ги анализира областите на правото, но и можностите и различните предизвици во однос на користење на ВИ, при што ќе ги анализира особено ризиците во областа на креирањето на политиките и правото, областа на практикување на правото, но и во имплементацијата на правото врз бизнисот и граѓаните. Потребата од утврдување на принципи и правила за користење на ВИ во правото, произлегува од голем број на прашања во однос на обезбедување на правна сигурност, но и заштита на основните човекови права во однос на недискриминација, заштита на приватноста, заштита на личните податоци, слобода на говор и изразување на мисла, но и во однос на безбедноста и суверенитетот на државите. Поради тоа, потребно е во контекст на донесената Регулатива за вештачка интелигенција, да се разграничат областите на правото во кои постои помал ризик и поголем бенефит за користење на ВИ, како и можните ограничувања, но и предуслови кои треба да ги обезбеди секоја земја, со цел побезбедно користење на ВИ. Клучни зборови: Вештачка интелигенција, имплементација на правото, човекови права, владеење на правото, ризици.