VAT FRAUD IN POLAND: LEGAL AND FINANCIAL IMPLICATIONS
DOI:
https://doi.org/10.46763/Keywords:
VAT, VAT refund, VAT fraud, VAT gap, carousel scheme/MTICAbstract
Value-added tax (VAT) is the most popular type of turnover tax
worldwide and, in most countries, the most important source of budget
revenue. However, VAT fraud poses the most significant threat to
public finances. At its peak (2012–2015), the VAT gap for the EU
amounted to approximately EUR 152 billion, or 12.8% of potential
budget revenues from this tax (VAT Total Tax Liability – VTTL). In
Poland these values amounted to PLN 41 billion and 24.7%,
respectively.
The study presents the legal structure of VAT fraud, the financial scale
of this phenomenon and the remedial actions that Poland has been
taking for over 10 years, including tightening criminal liability for
issuing and utilizing false invoices.
Employing doctrinal and statistical methods, the study aims to compare
the scale of VAT fraud in Poland with the European Union (EU)
average. Research indicates that prior to 2016, legislative loopholes and
inefficient tax administration resulted in a VAT fraud level in Poland
significantly exceeding the EU average. Conversely, since 2016,
enhanced legislation and improved tax authorities have reduced VAT
fraud below the EU average, with the digitization of tax settlements
playing a crucial role.
Downloads
References
Adamczyk, A. & Czyż, M. (2015). Determinanty luki podatkowej w VAT w krajach
Unii Europejskiej. Zeszyty Naukowe Uniwersytetu Szczecińskiego, 864.
Finanse, Rynki Finansowe, Ubezpieczenia, 76 (1). 125–134.
http://dx.doi.org/10.18276/frfu.2015.76/1-11
Agha A. & Haughton, J. (1996). Designing VAT System: Some Efficiency
Considerations. The Review of Economics and Statistics, 78 (2). 303–308.
https://www.jstor.org/stable/2109932
Ainsworth, R. (2009). The Morphing of MTIC Fraud: VAT Fraud Infects Tradable
CO2 Permits. Boston Univ. School of Law Working Paper No. 09–35,
http://dx.doi.org/10.2139/ssrn.1443279
Ainsworth, R. (2010). VAT Gap – Technological Solutions. Boston Univ. School of
Law Working Paper No. 10–28.
https://scholarship.law.bu.edu/faculty_scholarship/1470
Ainsworth, R. (2011). Technology Solves MTIC – VLN, RTvat, D-VAT
Certification. Boston Univ. School of Law Working Paper No. 11–07.
http://dx.doi.org/10.2139/ssrn.1761341
Ainsworth, R. & Madzharova, B. (2012). Real-Time Collection of the Value-Added
Tax: Some Business and Legal Implications. Boston Univ. School of Law,
Law and Economics Research Paper No. 12–51.
http://dx.doi.org/10.2139/ssrn.2166316
Andrew, C. & Baer, K. (2023). How to Combat Value-Added Tax Refund Fraud.
IMF How to Note 2023/001, International Monetary Fund.
/media/files/publications/howtonotes/2023/english/htnea2023001.pdf
Aronowitz, A. &Laagland, D. & Paulides, G. (1996). Value Addend Tax Fraud in
the European Union, Kugler Publications.
Artlová, M. & Pavel, J. & Tepperová, J. & Zídková, H. (2020). What are Effective
Measures against Vat Evasion? Evidence from the Czech Republic.
Ekonomický časopis, 68 (2). 147–167.
https://www.sav.sk/journals/uploads/0325111802%2020%20Zidkova%20+%
20SR.pdf
Bartosiewicz, A. (2005). Wyłudzenie zwrotu VAT. Glosa do postanowienia SN z
1.03.2004 r. (V KK 248/03). Glosa, 4. 98–106.
Bełdzikowski, M. (2018). Uszczelnianie systemu VAT – próba oceny skuteczności
podjętego wysiłku legislacyjnego i organizacyjnego. Kwartalnik Prawa
Podatkowego, 3. 111–148. https://doi.org/10.18778/1509-877X.2018.03.06
Bełdzikowski, M. (2023). Proces uszczelniania podatku VAT w Polsce. Poltekst.
Bitner, M. (2023). Dochody z podatku od towarów i usług oraz luka w VAT –
znaczenie dla polskiego systemu fiskalnego. Doradztwo Podatkowe –
Biuletyn Instytutu Studiów Podatkowych, 325 (9). 40–50.
DOI:10.5604/01.3001.0053.9048
Borselli, F. (2011). Organised VAT Fraud: Features, Magnitude, Policy
Perspectives, Banca d’Italia Occasional Papers No 106.
https://www.bancaditalia.it/pubblicazioni/qef/2011-0106/QEF_106.pdf;
Brzeziński, B. & Lasiński-Sulecki, K. & Morawski, W. (Eds.) (2018). Poprawa
efektywności systemu podatkowego. Nowe narzędzia prawne w VAT i
akcyzie. Wolters Kluwer.
De La Feria, R. (2018). Tax Fraud and the Rule of Law. Oxford Universty Centre
for Business Taxation. Working Papers, WP 18/02.
https://oxfordtax.sbs.ox.ac.uk/files/wp18-02pdf
De La Feria, R. (2020). Tax Fraud and Selective Law Enforcement. Journal of Law
and Society, 47 (2), 240–270, https://doi.org/10.1111/jols.12221
De La Feria, R. & Schoeman, A. (2019). Addressing VAT Fraud in Developing
Countries:
The Tax Policy-Administration Symbiosis. Intertax, 47 (11). 950–996,
https://eprints.whiterose.ac.uk/id/eprint/149052/
Di Nicola, A. & Flor, R. & Baratto, G. & Bariero, G. & Perlone, G. & Panattoni, B.
(2025), EU CYBER VAT – Final Report. Università degli Studi di Trento.
https://cssc.unitn.it/wp-content/uploads/2025/08/D3.2_EU-CYBERVAT_Final-Report.pdf
Dominik, D. (2006). VAT-owska karuzela. Prawo i Podatki Unii Europejskiej, 10.
30–46
Dudek, S. & Kotecki, L. & Walczyk, K. (2026). Luka VAT w Polsce 2000–25:
przyczyny, działania, efekty, Instytut Finansów Publicznych,
https://www.ifp.org.pl/wpcontent/uploads/2026/03/Luka_VAT_w_Polsce_final.pdf
Duży, J. (2011). Przedmiot ochrony oszukańczych uszczupleń podatkowych.
Prokuratura i Prawo, 12. 130–144. https://www.gov.pl/web/prokuraturakrajowa/rok-2011
Duży, J. (2013). Zorganizowana przestępczość podatkowa w Polsce. Zwalczanie
przestępnego nadużycia mechanizmów podatków VAT i akcyzowego.
Wolters Kluwer.
EC (2018). The concept of Tax Gaps (Report III). https://taxationcustoms.ec.europa.eu/system/files/2018-
12/tax_gaps_report_mtic_fraud_gap_estimation_methodologies.pdf
EC & CASE (2009). Study to Quantify and Analyse the VAT Gap in the EU–25
Member States. Report 2009. https://taxationcustoms.ec.europa.eu/taxation/vat/fight-against-vat-fraud/vatgap_en?prefLang=pl#reports-2009---2025
EC & CASE (2013). Study to Quantify and Analyse the VAT Gap in the EU–27
Member States. Report 2013. https://taxationcustoms.ec.europa.eu/taxation/vat/fight-against-vat-fraud/vatgap_en?prefLang=pl#reports-2009---2025
EC & CASE (2014). 2012 Update Report to the Study to Quantify and Analyse the
VAT Gap in the EU–27 Member States. Report 2014. https://taxationcustoms.ec.europa.eu/taxation/vat/fight-against-vat-fraud/vatgap_en?prefLang=pl#reports-2009---2025
EC & CASE (2015). Study to Quantify and Analyse the VAT Gap in the EU
Member States: 2015 Report. https://taxationcustoms.ec.europa.eu/taxation/vat/fight-against-vat-fraud/vatgap_en?prefLang=pl#reports-2009---2025
EC & CASE (2016). Study and Reports on the VAT Gap in the EU–28 Member
States: Report 2016. https://taxation-customs.ec.europa.eu/taxation/vat/fightagainst-vat-fraud/vat-gap_en?prefLang=pl#reports-2009---2025
EC & CASE (2017). Study and Reports on the VAT Gap in the EU–28 Member
States: Report 2017. https://taxation-customs.ec.europa.eu/taxation/vat/fightagainst-vat-fraud/vat-gap_en?prefLang=pl#reports-2009---2025
EC & CASE (2018). Study and Reports on the VAT Gap in the EU–28 Member
States: Report 2018. https://taxation-customs.ec.europa.eu/taxation/vat/fightagainst-vat-fraud/vat-gap_en?prefLang=pl#reports-2009---2025
EC & CASE (2019). Study and Reports on the VAT Gap in the EU–28 Member
States: Report 2019. https://taxation-customs.ec.europa.eu/taxation/vat/fightagainst-vat-fraud/vat-gap_en?prefLang=pl#reports-2009---2025
EC & CASE (2020). Study and Reports on the VAT Gap in the EU–28 Member
States: 2020 Final Report. https://taxationcustoms.ec.europa.eu/taxation/vat/fight-against-vat-fraud/vatgap_en?prefLang=pl#reports-2009---2025
EC & CASE (2021). Study and Reports on the VAT Gap in the EU–28 Member
States: 2021 Final Report. https://taxationcustoms.ec.europa.eu/taxation/vat/fight-against-vat-fraud/vatgap_en?prefLang=pl#reports-2009---2025
EC & CASE (2022). VAT Gap in the EU: Report 2022. https://taxationcustoms.ec.europa.eu/taxation/vat/fight-against-vat-fraud/vatgap_en?prefLang=pl#reports-2009---2025
EC & CASE (2023). VAT Gap in the EU – Report 2023. https://taxationcustoms.ec.europa.eu/taxation/vat/fight-against-vat-fraud/vatgap_en?prefLang=pl#reports-2009---2025
EC & CASE & Oxford Economics & Syntesia (2024), VAT gap in the EU – 2024
EC & Syntesia & CASE (2025). VAT gap in Europe – Report 2025. https://taxationcustoms.ec.europa.eu/taxation/vat/fight-against-vat-fraud/vatgap_en?prefLang=pl#reports-2009---2025
Frunza, M.–C. (2013), Aftermatch of the VAT fraud on the carbon emission market.
Journal of Financial Crime, 20 (2). 222–236.
https://doi.org/10.1108/13590791311322382
Frunza, M.–C. (2019). Value Added Tax Fraud. Routledge.
Gajewski, D. (Ed.) (2024). VAT Gap in Poland: Policy Problem and Policy response.
Peter Lang.
Gemmell, N. & Hasseldine, J. (2012). The Tax Gap: A Methodological Review. In
Stock, T. (Ed.) Advances in Taxation. Emerald Publishing.
Górniok, O. (1997). Uszczuplenie podatku VAT a zagarnięcie mienia społecznego.
Prokuratura i Prawo, 2. 17–23. https://www.gov.pl/web/prokuraturakrajowa/rok-1997
Górniok, O. (2000). Jeszcze o nadużyciach procedury podatku VAT, Prokuratura i
Prawo, 6. 17–22. https://www.gov.pl/web/prokuratura-krajowa/rok-2000
Griffioen, M. & Hel-van Dijk van der, L. (2016). Tackling VAT-Fraud in Europe: A
Complicated International Puzzle, Intertax, 44 (4). 290–297.
https://doi.org/10.54648/taxi2016021
Gut, P. (2011). Oszustwa w transakcjach wewnątrzwspólnotowych w podatku VAT
jako zagrożenie dla stabilności dochodów budżetowych państw
członkowskich Unii Europejskiej, Prace Naukowe Uniwersytetu
Ekonomicznego we Wrocławiu, 167. 65–76.
Hamilton, S. (2015). Regulatory compliance, case selection and coverage –
calculationg complienace gaps. e-Journal of Tax Research, 13 (2). 616–673.
https://www.researchgate.net/publication/311269628_Regulatory_compliance
_case_selection_and_coverage-calculating_compliance_gaps
Hel-van Dijk van der, L & Griffioen, M. (2025) Intra-Community VAT Fraud: Is It
Reallyt a 50 billion Euro problem? Intenational VAT Monitor, 36 (1). 9–20.
https://papers.ssrn.com/sol3/papers.cfm?abstract_id=5210844
Hesami, S. & Jenkins, H. & Jenkins, G. (2024). Digital Transformation of Tax
Administration and Compliance: A Systematic Literature Review on EInvoicing and Prefilled Returns. Digital Government Reseach and Practice, 5
(3). 1–20. https://dl.acm.org/doi/10.1145/3643687
Informacja o wynikach kontroli NIK. (2019). Nadzór Ministra Finansów nad
poborem podatku od towarów i usług, KBF.430.002.2019.
https://www.nik.gov.pl/plik/id,21004,vp,23636.pdf
Johanson, L. & D. Magnusson, D. (2003). VAT fraud as a business concept – a
threat to state and industry. In Adamski, A. (Ed.). Przestępczość gospodarcza
z perspektywy Polski i Unii Europejskiej. Wydawnictwo Dom Organizatora.
Kanarek, J. (2024). O wzajemnych relacjach między przestępstwami skarbowymi a
przestępstwami powszechnymi. Prokuratura i Prawo, 1. 5–31.
https://www.gov.pl/web/prokuratura-krajowa/rok-2025
Kardas, P. (2006). Prawnokarne aspekty uchylania się od wykonania zobowiązania
podatkowego w podatku VAT – oszustwo skarbowe czy oszustwo klasyczne?,
Prokuratura i Prawo, 5. 28–48. https://www.gov.pl/web/prokuraturakrajowa/rok-2006
Kardas, P. (2007). Karnoprawne aspekty posłużenia się fakturą nierzetelną.
Prokuratura i Prawo, 2. 5–27. https://www.gov.pl/web/prokuraturakrajowa/rok-2007
Kardas, P. (2008). O wzajemnych relacjach między przepisem art. 76 §1 k.k.s. a
przepisem art. 286 §1 k.k., Prokuratura i Prawo, 12. 5–31.
https://www.gov.pl/web/prokuratura-krajowa/rok-2008
Keen, M. (2013). The Anatomy of the VAT. National Tax Journal, 66 (2). 423–446.
https://www.journals.uchicago.edu/doi/epdf/10.17310/ntj.2013.2.06
Keen, M. & Smith, S. (2007), VAT Fraud and Evasion: What Do We Know, and
What Can be Done? International Monetary Fund, IMF Working Paper.
https://www.imf.org/external/pubs/ft/wp/2007/wp0731.pdf
Konopczak, K. (2020). Kwantyfikacja zmian luki VAT: podejście ekonometryczne.
Gospodarka Narodowa. The Polish Journal of Economics, 302 (2). 25–42.
DOI: 10.33119/GN/120624
Konopczak, K. (2022). Zmiany luki VAT w Polsce: rola czynników
koniunkturalnych i strukturalnych. Gospodarka Narodowa. The Polish
Journal of Economics, 309 (1). 44–65. DOI: 10.33119/GN/145539
Korczyński, D. (2017). Funkcja fiskalna prawa karnego skarbowego, In Korczyński,
D. & Jóźwiak, P. & Herbowski, P. (Eds.). Węzłowe zagadnienia prawa
karnego skarbowego, Wydawnictwo C. H. Beck.
Kotlińska, J. (2018). Podatek od towarów i usług i jego ściągalność w Polsce.
Ekonomista, 5. 595–617. https://ekonomista.pte.pl/pdf-155540-
82357?filename=Podatek%20od%20towarow%20i.pdf
Kozłowski, Z. (1998). Zagarnięcie mienia społecznego a uszczuplenie podatku
VAT. Prokuratura i Prawo, 3. 115–120. https://www.gov.pl/web/prokuraturakrajowa/rok-1998
Lamensch, M. & Ceci, E. (2018). VAT fraud. Economic impact, challenges and
policy issues. European Parliament's Special Committee on Financial Crimes,
Tax Evasion and Tax Avoidance (TAX3),
https://www.europarl.europa.eu/supporting-analyses/
Małecka-Ziembińska, E. (Ed.) (2023). Oszustwa związane z VAT w dobie pandemii
i cyfryzacji gospodarki. Wydawnictwo UEP.
https://wydawnictwo.ue.poznan.pl/books/978-83-8211-181-1/978-83-8211-
181-1.pdf
Mazur, M. & Plumley, A. (2007). Understanding the Tax Gap. National Tax Journal,
60 (3). 569–576. DOI: 10.17310/ntj.2007.3.14
Mazur, T. & Bach, D. & Jóźwik, A. & Czechowicz, I. & Bieńkowska, J. (2019).
Raport na temat wielkości luki podatkowej w Polsce w latach 2004–2017. MF
Opracowaina i Analizy. No 3–219. Ministerstwo Finansów.
https://www.gov.pl/web/finanse/no-3-2019
Mozgawa, M. (1999), Prawnokarne aspekty naruszenia podatku VAT. Prokuratura i
Prawo, 6. 7–17. https://www.gov.pl/web/prokuratura-krajowa/rok-1999
Oczkowski, T. (2009). Problematyka karnoprawnej oceny wyłudzenia podatku
VAT. Prokuratura i Prawo, 7–8. 82–101.
https://www.gov.pl/web/prokuratura-krajowa/rok-2009
Oczkowski, T & Zgoliński, I. (2020). Kluczowe aspekty ścigania sprawców oszustw
podatkowych. Roczniki Nauk Prawnych, 30 (2). 77–92.
https://doi.org/10.18290/rnp20302-6
Orłowska, A. (2004). Fałsz intelektualny a faktura VAT. Prokuratura i Prawo, 9.
61–70. https://www.gov.pl/web/prokuratura-krajowa/rok-2004
Ożóg, I. (Ed.) (2017). Przestępstwa karuzelowe i inne oszustwa w VAT. Wolters
Kluwer
Ożóg, I. & Rudowski, J. (Eds.) (2020). Karuzele i inne oszustwa podatkowe. metody
przeciwdziałania unikaniu opodatkowania. Wolters Kluwer
Pabiański, T. & Śliż, W. (2007). Zorganizowane działania przestępcze
wykorzystujące mechanizmy konstrukcyjne podatku VAT, Przegląd
Podatkowy, 1 (part 1) & 3 (part 2). 18–27 & 13–23
Pawelec, Sz. (Ed.) (2020) Karuzele VAT. Wybrane regulacje prawa karnego
materialnego i procesowego. Wolters Kluwer
Pilarczyk, Ł. (2017). O wzajemnych relacjach pomiędzy tzw. oszustwem
podatkowym z art. 56 i 76 k.k.s. a przestępstwem oszustwa z art. 286 k.k. Ius
Novum, 3, 48–71. https://iusnovum.lazarski.pl/iusnovum/pl/issue/view/69
Podlipnik, J. (2012). Missing trader intra-community and carousel vat frauds – ECJ
and ECtHR case law. Croatian Yearbook of European Law & Policy. 61–75.
https://www.cyelp.com/index.php/cyelp/issue/view/8
PwC (2010). Study on the feasibility of alternative methods for improving and
simplifying the collection of VAT through the means of modern technologies
and/or financial intermediaries. https://taxationcustoms.ec.europa.eu/system/files/2016-09/vat-study_summ_en.pdf
Raczkowski, K. (2015). Measuring the tax gap in the European economy. Journal of
Economics and Management, 21 (3). 58–72.
https://cejsh.icm.edu.pl/cejsh/element/bwmeta1.element.desklight-108405b3-
cdb6-41cb-953f-ceab29c9bb40
Radzikowski, K. (2011). Oszustwo i nadużycie a odliczenie podatku naliczonego
VAT – orzecznictwo wobec różnic pomiędzy przepisami wspólnotowymi i
krajowymi. Przegląd Podatkowy, 3 (part 1) & 4 (part 2). 11–19 & 9–15.
Radzikowski, K. (2014). Glosa do wyroku TSUE z dnia 13 lutego 2014 r., C–18/13
Maks Pen EOOD. Zeszyty Naukowe Sądownictwa Administracyjnego, 57 (6).
158–164.
Radzikowski, K. (2015a). Glosa do wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z
dnia 10 kwietnia 2013 r., I FSK 359/12. Orzecznictwo Sądów Polskich, 7–8.
1093–1102.
Radzikowski, K. (2015b). Glosa do wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z
dnia 22 maja 2013 r., I FSK 902/12. Orzecznictwo Sądów Polskich, 11. 1532–
1543.
Radzikowski, K. (2016a). Glosa do wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z
dnia 30 maja 2014 r., I FSK 1396/13. Orzecznictwo Sądów Polskich, 1. 138–
150.
Radzikowski, K. (2016b). Glosa do wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z
dnia 23 czerwca 2015 r., I FSK 809/14. Orzecznictwo Sądów Polskich, 10.
1331–1347.
Radzikowski, K. (2016c). Glosa do wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii
Europejskiej z dnia 22.10.2015 r. C–277/14 Stehecemp. Przegląd
Orzecznictwa Podatkowego, 146 (4). 314–322.
Radzikowski, K. (2016d). Obrót towarowy pomiędzy państwami członkowskimi UE
a unikanie i uchylanie się od opodatkowania oraz wyłudzenia VAT, In
Gajewski, D. (Ed.) Międzynarodowe unikanie opodatkowania. Wybrane
zagadnienia, Wydawnictwo C. H. Beck.
Radzikowski, K. (2016e). Oszustwa i nadużycia wykorzystujące konstrukcję
podatku od towarów i usług z perspektywy prawa karnego i prawa karnego
skarbowego w świetle aktualnej linii orzeczniczej sądów karnych – dylemat
stosowania art. 56 i 76 k.k.s. albo art. 271 i 286 k.k. Doradztwo Podatkowe –
Biuletyn Instytutu Studiów Podatkowych, 233 (1). 5–9.
Radzikowski, K. (2017). Nowelizacja kodeksu karnego i kodeksu karnego
skarbowego w zakresie tzw. przestępstw fakturowych. Przegląd Podatkowy,
311 (3). 34–46.
Radzikowski, K. (2018a). Podatek naliczony a prawo do jego odliczenia w świetle
instytucji obowiązku podatkowego (model podatku od towarów i usług w
kontekście oszustw karuzelowych), In Konferencja 25-lecie podatku od
towarów i usług – doświadczenia i przyszłość, 26 września 2017 r.
Wydawnictwo Sejmowe.
Radzikowski, K. (2018b). Mechanizm odwrotnego obciążenia – sanacja czy
destrukcja podatku od towarów i usług? Doradztwo Podatkowe – Biuletyn
Instytutu Studiów Podatkowych, 261 (5). 8–12.
Radzikowski, K. (2018c). Czy zmiany legislacyjne z lat 2016–18 uszczelniające
podatek od towarów i usług okażą się skuteczne? In Glumińska-Pawlic, J.
(Ed.) Uszczelnianie systemu podatkowego – sukces czy porażka?
Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego.
Radzikowski, K. (2019a). Odliczenie z faktur wadliwie dokumentujących podatek
naliczony VAT w miejsce odwrotnego obciążenia – glosa do wyroku
Trybunału Sprawiedliwości z 26.04.2017 r., C–564/15 Farkas, i do
postanowienia Trybunału Sprawiedliwości z 23.11.2017 r., C–314/17,
Geocycle Bulgaria. Glosa, 179 (2). 83–101.
Radzikowski, K. (2019b). Czy zaostrzone sankcje karne za wystawianie lub
posługiwanie się fałszywymi fakturami uderzają w oszustów wyłudzających
VAT? Doradztwo Podatkowe – Biuletyn Instytutu Studiów Podatkowych, 275
(7). 16–19. DOI:10.5604/01.3001.0013.3021 16
Radzikowski, K. (2020). Prawo karne w służbie uszczelnieniu systemu
podatkowego: czy zaostrzone sankcje za tzw. przestępstwa fakturowe
uderzają w wyłudzenia VAT? In Gajewski, D. (Ed.). Uszczelnianie systemu
podatkowego w Polsce, Wolters Kluwer.
Radzikowski, K. (2024). Niepewna przyszłość prawa karnego skarbowego (na
rozdrożu między powszechnym prawem karnym a sankcją administracyjną).
Kwartalnik Prawa Podatkowego, 4. 121–154. https://doi.org/10.18778/1509-
877X.2024.04.06
Radzikowski, K. (2025). O dobrej wierze (częściowo) krytycznie.
Teoretycznoprawne uwagi na temat normatywnej konstrukcji i fiskalnej
efektywności podatku od towarów i usług (VAT). Acta Universitatis
Wratislaviensis, 4341. Przegląd Prawa i Administracji, 140. 917–937.
https://doi.org/10.19195/0137-1134.140.67
Reckon (2009). Study to quantify and analyse the VAT gap in the EU–25 Member
States. https://taxation-customs.ec.europa.eu/document/download/7c145555-
6ef4-485d-8917-d867162ec7f8_en
Sarnowski, J. & Selera, P. (2025). Ograniczenie luki VAT w Polsce w latach 2016–
2022. Wydawnictwo Naukowe Akademii Nauk Stosowanych Angelusa
Silesiusa.
https://www.dbc.wroc.pl/Content/135136/selera_sarnowski_ograniczenie_luk
i.pdf
Stolarczyk, I. (2010). Odpowiedzialność za nierzetelne wystawienie faktury VAT.
Prokuratura i Prawo, 9. 97–116. https://www.gov.pl/web/prokuraturakrajowa/rok-2010
Toder, E. (2007). What Is ths tax gap? Tax Notes. October 22.
https://www.urban.org/sites/default/files/publication/46126/1001112-What-isthe-Tax-Gap-.PDF
Tratkiewicz, T. (2016). Luka w VAT – sposoby przeciwdziałania w Polsce i Unii
Europejskiej. Studia Ekonomiczne. Zeszyty Naukowe Uniwersytetu
Ekonomicznego w Katowicach, 294. 185–196.
Yotov, Y. (2025). The Concept of Tax Gap: Essence, Definition, Types,
Components, Methods, International Practices and Challenges in its
Measurement. Economic Thought Journal, 70 (4), 535–566.
https://doi.org/10.56497/etj2570407
Wilk, L. (2009). Kryminalne aspekty przestępczości podatkowej. Archiwum
Kryminologii, 31. 209–221. https://doi.org/10.7420/AK2009I
Wilk, L. (2011). O naturze przestępczości podatkowej i metodach jej
przeciwdziałania, In Teoretyczne i praktyczne problemy współczesnego
prawa karnego. Księga jubileuszowa dedykowana Profesorowi Tadeuszowi
Bojarskiemu, Michalska-Warias, A. & Nowikowski, I. & Piórkowska-Flieger,
J. (Eds.). Wydawnictwo UMCS.
Zídková, H. (2014). Determinants of VAT Gap in EU. Prague Economic Papers, 23
(4). 514–530. DOI:10.18267/j.pep.496
Zídková, H. & Pavel, J. (2016). What Causes the VAT Gap? Ekonomický časopis,
64 (2). 811–826.
https://www.researchgate.net/publication/316937447_What_causes_the_VAT
_gap
Zgoliński, I. (2012). Wystawienie lub posługiwanie się nierzetelnym dokumentem
podatkowym, Prokuratura i Prawo, 3. 156–168.