(untitled) (Proceedings of the International Scientific Conference "Social Changes in the Global World", 2025)
Од почетокот на модерната ера на истражувањето, експлоатацијата и трајно населување, владите и трговските актери надвор од регионот ја обликуваа арктичката геополитика. Еден од основните двигатели на геополитичките промени на Арктикот е изобилството на неискористени природни ресурси под неговите ледени води. Како што се намалува ледената покривка, претходно недостапните резерви на нафта, гас и минерали стануваат цели за истражување и експлоатација. Покрај економските размислувања, милитаризацијата на Арктикот е во пораст. Нациите со арктички територии го зајакнуваат своето воено присуство, нагласувајќи ја стратешката важност на регионот. Арктикот повеќе не може да се разгледува и да биде во изолација од она што се појавува во другите региони, а тензиите меѓу Русија од една страна, и САД од друга страна, веќе имаа влијание врз она што се случува во регионот на Арктикот: експлоатацијата на ресурсите и транзитирањето по Северниот морски пат се најголем приоритет за Русија и Кина; прашањето за нуклеарниот отпад во Арктичкиот океан и на брегот е закана и глобална загриженост; спорни се суверените права на Канада и Русија во територијалните води; а Гренланд и Свалбард заслужуваат поголемо внимание. Клучни зборови: геополитика, Арктик, ресурси, интереси.