НОВИТЕ УЛОГИ НА ГРАЃАНСКИОТ СЕКТОР ВО ПРОМЕНЛИВО ОПШТЕСТВО
DOI:
https://doi.org/10.46763/Schlagwörter:
граѓански сектор, општествени промени, демократија, учество, социјална политикаAbstract
Современите општества сè повеќе се обликувани од брзи социјални, економски, политички и технолошки трансформации кои суштински ги редефинираат традиционалните односи помеѓу државата, пазарот и граѓаните. Процеси како што се глобализацијата, дигитализацијата, демографските промени, миграцијата, економската неизвесност и растечките социјални нееднаквости создаваат нови социјални ризици и бараат пофлексибилни и поиновативни одговори. Во такви околности, граѓанскиот сектор се јавува како значаен фактор во адресирањето на сложените општествени потреби и придонесувањето кон демократскиот и социјалниот развој. Целта на овој труд е да ги анализира новите улоги на граѓанскиот сектор во променливо општество, со посебен акцент на функциите кои ги надминуваат традиционалните форми на застапување и хуманитарно дејствување. Трудот поаѓа од тезата дека граѓанските организации денес сè повеќе дејствуваат како даватели на услуги, социјални иноватори, посредници помеѓу граѓаните и институциите, мобилизатори на локалните заедници и партнери во процесите на креирање јавни политики. Трудот се темели врз квалитативна анализа на релевантна литература од областа на социологијата, социјалната политика и студиите за граѓанско општество, како и на современи дебати за општествените промени. Посебно внимание се посветува на посттранзициските општества, вклучително и Северна Македонија, каде што граѓанскиот сектор се развиваше во специфични политички, економски и институционални услови. Сознанијата укажуваат дека граѓанските организации значајно придонесуваат кон социјална кохезија, поддршка на ранливи групи, партиципативно управување, локален развој и јакнење на демократската култура. Во исто време, тие се соочуваат со предизвици како финансиска зависност, политички притисоци, ограничена јавна доверба и зголемени барања за професионализација. Трудот заклучува дека идната релевантност на граѓанскиот сектор зависи од неговата способност да се приспособува на променливите општествени услови, притоа, зачувувајќи ја автономијата, легитимноста и јавната мисија.
Downloads
Literaturhinweise
Anheier, H. K. (2014). Nonprofit organizations: Theory, management, policy (2nd ed.). Routledge. https://doi.org/10.4324/9781315851044
Beck, U. (1992). Risk society: Towards a new modernity. Sage Publications.
Castells, M. (2010). The rise of the network society (2nd ed.). Wiley-Blackwell.
Esping-Andersen, G. (1990). The three worlds of welfare capitalism. Princeton University Press.
Evers, A., & Laville, J. L. (Eds.). (2004). The third sector in Europe. Edward Elgar Publishing.
Giddens, A. (1998). The third way: The renewal of social democracy. Polity Press.
Gilbert, N. (2002). Transformation of the welfare state: The silent surrender of public responsibility. Oxford University Press.
Habermas, J. (1996). Between facts and norms: Contributions to a discourse theory of law and democracy. MIT Press.
Howard, M. M. (2003). The weakness of civil society in post-communist Europe. Cambridge University Press.
Кацарска, С. (2020). Граѓанското општество и процесот на европска интеграција во Северна Македонија. Скопје: Институт за европска политика (ЕПИ).
Lewis, D. (2001). The management of non-governmental development organizations. Routledge.
Македонски центар за меѓународна соработка (МЦМС). (2022). Довербата на граѓаните во граѓанските организации во Северна Македонија. Скопје: МЦМС.
Македонски центар за меѓународна соработка (МЦМС). (2023). Состојбата на граѓанското општество во Северна Македонија. Скопје: МЦМС.
Марковиќ, Н. (2020). Цивилно општество: историјат и современи сфаќања. Скопје: Институт за демократија „Социетас Цивилис“
Moulaert, F., MacCallum, D., Mehmood, A., & Hamdouch, A. (2013). The international handbook on social innovation: Collective action, social learning and transdisciplinary research. Edward Elgar Publishing.
Pierson, P. (2001). The new politics of the welfare state. Oxford University Press.
Putnam, R. D. (2000). Bowling alone: The collapse and revival of American community. Simon & Schuster.
Rhodes, R. A. W. (1996). The new governance: Governing without government. Political Studies, 44(4), 652–667. https://doi.org/10.1111/j.1467-9248.1996.tb01747.x
Salamon, L. M. (1995). Partners in public service: Government-nonprofit relations in the modern welfare state. Johns Hopkins University Press.
Salamon, L. M., & Anheier, H. K. (1997). Defining the nonprofit sector: A cross-national analysis. Manchester University Press.
