Yearbook - Faculty of Tourism and Business Logistics
Годишниот зборник на Факултетот за туризам и бизнис логистика (ФТБЛ) од Универзитетот Гоце Делчев – Штип претставува збирка на трудови во областа на туризмот и бизнис логистиката.
Faculty of tourism and business logistics
ТЕОРИИТЕ ЗА МАСОВНО КОМУНИЦИРАЊЕ И НИВНИТЕ ИМПЛИКАЦИИ НА ДЕМОКРАТСКИТЕ ПРОЦЕСИ
Во современите општества средствата за масовно комуницирање играат клучна улога, бидејќи го обликуваат јавното мислење, но и културните и социјалните норми, кои влијаат на севкупниот политички и економски развој. Различните теории се засновани на различни филозофски и политички претпоставки за улогата која ја имаат медиумите, но и за нивната способност и капацитет да бидат независни од властите. Овој труд има за цел да ги истражи и преку теоретско дескриптивен метод да ги прикаже видовите теории кои се применуваат кај средствата за масовно комуницирање и нивните импликации на демократските процеси и слободата на изразување. Трудот ги истражува главните карактеристики на секоја од теориите и нивниот однос со државата, притоа нуди заклучоци за нивната слобода при преносот на информациите, но и за нивната одговорност и нивната соработка со политичките структури и почитувањето на правата на граѓаните.
Copyright (c) 2024 Yearbook - Faculty of Tourism and Business Logistics
Optimal taxation without state-contingent debt, the Ramsey allocation for a given multiplier, and tax smoothing of consumption and taxes in complete and incomplete
This paper illustrates optimal fiscal and monetary policies without state-contingent debt as in Aiyagari, Marcet, Sargent, and Seppälä (2002) and the issue of competitive equilibrium with distorting taxes, tax smoothing as in Barro (1979) but without state-contingent debt, and Ramsey problem without state-contingent debt. Numerical model od optimal taxation without state-contingent debt proves that the total resources available to the government (from taxes) are entirely used for consumption purposes, possibly reflecting a scenario where government spending equals tax revenue, and there is no debt accumulation. Optimal taxation without state-contingent debt shows that the contact between tax rate and debt is of 0th-order: The curves touch at a point but don't necessarily have the same tangent or curvature at that point. The tax rate curve is convex (minimum),debt curve is concave (maximum).
ДРЖАВНИ ПОЛИТИКИ И МЕРКИ ЗА РАЗВОЈ НА ПРЕТПРИЕМНИШТВО
Државните политики и мерки имаат клучна улога во поттикнувањето и развојот на претприемништвото. Влијанието и ефектите се рефлектираат дирекно преку зголемување на бројот на претприменички претпријатија и развој на постоечките како и индирекно преку активности за креирање на поттикнувачка бизнис-клима и поддршка на претприемачите. Индиректното влијание за развој на претприемништвото претставува симбиоза од повеќе фактори кои придонесуваат за промовирање на претпримеништвото и претприемачите. Генерално, државните политики и мерки се креираат со цел да го олеснат процесот на започнување и развојот на бизнисите преку зголемување на економската активност и отворање нови работни места. Сетот државни мерки кои се состои од финансиско поттикнување, даночни олеснувања, инфраструктурни инвестиции и реформи во регулативата придонесува за забрзан економски развој и зголемување на конкурентност на претпријатијата. Во рамките на овој труд ќе биде даден приказ на најзначајните политики и државни мерки за развој на претприемништвото. Можностите за развој на претприемништво се јавуваат како резултат на одредените промени во глобалното окружување кои се случуваат под влијание на брзиот технолошки развој и изразена дигитализација во сите сегменти на работа. Во рамки на трудот ќе биде спроведена анализа на основните политики и мерки за постигнување развој на претприемништвото. Во завршниот дел од трудот ќе бидат дадени заклучни согледувања и препораки за подобрување на состојбата.
ПРЕТПРИЕМНИЧКОТО ОДНЕСУВАЊЕ ВО ФУНКЦИЈА НА ИНТЕРКУЛТУРАЛИЗМОТ
Овој труд има за цел да го стави претприемничкото однесување, како универзална димензија на општественото живеење, во функција на интеркултурализмот со цел надминување на разликите и воспоставување на принципите на хармонија во живеењето. Економската литература одамна го третира прашањето за влијанието на религијата и културата врз водењето бизнис. Посебните верски, етнички и други социјални групации, кои имаат своја субкултура, креираат свој вредносен систем кој го детерминира и однесувањето на економските субјекти. Она што нас не интересира е повратна врска според која претприемништвото ќе биде тоа кое ќе може да влијае врз надминување на разликите креирани од различните култури. Овој труд дава препораки со кои основните карактеристики на претприемништвото (иновативноста, проативноста, преземањето ризик и сл.) отвораат можности за надминување на предизвиците на современото живеењето содржани во интеркултурализмот.
Себеистражувањето и истражувањето на окружувањето во процесот на управување со кариерата
Истражувањето на кариерата претставува прибирање и анализа на информации за прашањата поврзани со кариерата. Преку овој процес може да се добијат информации за сопствените карактеристики (себеистражување), како и информации во врска со опкружувањето: занимањата, работните места, организациите и семејството. Целта на истражувањето на кариерата е да му помогне на поединецот да развие поголема свесност за себе и за своето опкружување, со цел да може да постави реалистични цели и да осмисли соодветни стратегии. Активностите во доменот на истражување на кариерата станаа особено значајни во последниве години во кои зголемената неизвесност и намалената сигурност на работното место бараат од луѓето да бидат приспособливи и флексибилни во пристапите кон управувањето со кариерата. Ако се познавате себеси и ако го сфаќате своето работно опкружување, тоа може да ви помогне да поставите разумни и значајни цели, како и да ве подготви за промените во кариерата, без оглед на тоа дали тие промени ќе бидат планирани или не. Всушност, способноста да се биде подготвен за промени и за нарушувања во кариерата, е суштината на управувањето со „безграничната“ кариера.
Евалуација на методите за управување со ризици во банкарската индустрија
Ризиците постојат, влијаат на различни области од животот и работата на животната средина и затоа мора да се решат за подобра заштита и намалување на негативните влијанија од нивна страна. Имајќи предвид справување со некои од горенаведените проблеми, следните прашања се дискутирани и процесот на управување со ризик. Управувањето со ризикот е управување со несигурностите кои би можеле да ја загрозат поставената цел. Доколку не се контролира ризикот би дошло до неисполнување на поставената цел, како на пример. лош квалитет, дополнителни трошоци и слични негативни резултати. Концептот на управување со ризик најдобро може да се разбере со истакнување на основните чекори во овој процес, а тоа се: идентификување и идентификување на ризиците, мерење на последиците од управувањето со ризици, препораки за справување со ризиците и следење на резултатите од активностите. Трудот се занимава со дефинирање на ризикот во банките, управувањето со ризици и евалуацијата на методите за управување со ризици.
ПАСТРМАЈЛИЈАТА КАКО ПОТЕНЦИЈАЛ ЗА РАЗВОЈ НА ГАСТРОНОМСКИОТ ТУРИЗАМ
Гастрономскиот туризам опфаќа широк спектар на активности кои се поврзани со храната и претставува важен сегмент од целокупното туристичко искуство или како мотивација за патување. Тој вклучува различни активности како: консумација на специфична и традиционална кујна, кулинарски натпревари, манифестации поврзани со храна и пијалак, локални пазари, произведувачи на храна, вклучување на туристите во набљудување или подготовка на јадењата, кулинарски школи, гастрономски патеки, ресторани наменети за локалното население и туристите, гастрономска анимација и др. Предмет на овој труд е гастрономскиот туризам погледнат преку призмата на гастрономските производи пастрмајлии. За потребите на трудот, употребена е методологија на истражување и секундарни извори на податоци преку консултирање на релевантна литература поврзана со гастрономскиот туризам како и интернетот. Направена е анализа и табеларен преглед на Штипската пастрмајлија, како и пастрмајлиите кои се подготвуваат во други градови во земјата. Врз основа на систематска евалуација на содржината и активностите, анализирани се манифестациите поврзани со пастрмајлијата во земјата.
ОД ПРЕДИСТОРИСКИ РИТУАЛ ДО КУЛТУРЕН ТУРИЗАМ
Првите ритуали на човекот во предисторијата се прапочеток на театар на отворено. Ритуалите, обредите, церемониите, танците се први форми од кои произлегува театарот како културна вредност и главна алка на културниот туризам. Целта на трудот е преку анализа да се согледа интеграцијата „од предисториски ритуал до театар“, како прво ниво на развој на театарот. Второ ниво на развој и поврзаност е интеграцијата „од театар до театар за туристи“. И на крајот, како трето ниво на развојот и интеграција на театарот е „од театар за туристи до културен туризам“. Всушност третото најсложено ново на поврзаност го сочинува културниот туризам, во кој се вклучени сите видови културни сфери (драма, музика, ликовна уметност, спорт, филм, литература, архитектура, дизајн, креативни индустрии, фолклор, традиција, библиотечна и музејска дејност, археологија и др.) од кои произлегуваат и повеќе алтернативни видови туризам (т.н. уметнички туризам, креативен туризам, археолошки, музејски и сл.). Театарот, туризмот и културата имаат многу сличности како во појавата, развојот, промоцијата, маркетингот, менаџментот итн. Трите работи се успешни бидејќи работаат во живо, преку директна посета, со промоција, со конкретно сценарио, агенда, програма и тоа за определен временски период, во отворен или затворен простор со определен престој, со добро осмислен маркетинг и сл. Генерално, директната вклученост и поврзаност на културата со туризмот е пресликана во културниот туризам како селективен вид туризам. Во оваа кратка статија зборуваме само за театарот како една од најстарите уметничка форма која значително партиципира во културниот туризам. За оформување на друдот користиме литература и лична емпирија - искуство од кои ја извлекуваме суштината на трудот.
Улогите на менаџерите за ефективност и ефикасност во деловните активности
Менаџментот означува активност на креирање опкружување во кое луѓето треба да ги остварат целите на најефективен и најефикасен начин. Тоа опкружување вклучува човечки, матерјални и финансиски ресурси со интенција да се остварат формулираните цели. Менаџментот е работа која може да е извршувана од повеќе луѓе, но пред сe од професионални менаџери. Задачите кои се извршуваат од страна на менаџерите се диферентни, динамични и комплексни, па оттаму и знаењата и способностите со кои тие треба да располагаат се многубројни. Во тој контекст, тие треба да имаат желба за учење, надградување и практична примена во нивните активности. Тоа поконкретно значи дека доколку менаџерот помисли за себе дека доволно научил за својата работа и дека во идното работење ќе може да се потпре на база на дотогашните знаења, ќе направи кардинална грешка.
Моќ и одговорност на менаџерот и ефективен и модерен менаџер
Моќта е способност да се казнува или наградува. Тоа е исто како на деловен така и на личен план. Така на пример, ако едно лице може друго лице да повреди или да го направи среќно, тоа значи дека има моќ над него. Моќта е способност да се даде или да се задржи потребната соработка. Во тој контекст станува забор за менаџерот и неговата моќ. Денешниве турбулентни услови кои се присутни на меѓународниот пазар од една страна бараат адекватно знаење од областа на менаџментот, но исто така од друга страна неопхдно е да се одговори пред општествената заедница. Сето тоа е возможно доколку се поседуваат изградени етички норми кон неа. Бизнисот не треба да се сфати само како остварување на профит, туку тој има и свои одговорности кои се изразуваат преку задоволување на желбите, потребите и интересите на клиентите, како и кон општеството заради создавање на општествено добро. Работата на успешниот и модерен менаџер е да креира опкружување кое се однесува на остварување на личните цели и целите на претпријатието. Ефективниот и модерен менаџер треба да биде способен да инспирира, мотивира и да ја насочува работата на другите. Тој треба да создава кај нив ентузијазам за остварување на целите на претпријатието, а целите да бидат јасни за подредените. Исто така, успешниот и модерен менаџер треба да има техничка способност во областа на неговата активност.
Auerbach-Kotlikoff OLG model in a Huggett heterogeneous agents incomplete markets economy
This paper will investigate A-K OLG model in Huggett heterogeneous agents in incomplete markets setting. Dynamic inefficiency i.e., shows that for this model when government debt is decreasing welfare also decreases. Government transfer payments decrease, and payroll tax revenue is increasing, interest rate has is decreasing dramatically, wages rise and capital and labor also rise. On contrary in A-K model in Hugget economy which is not dynamically inefficient, assets-capital; consumption are age-dependent. Furthermore, RET hypothesis at is shown does not hold since agents cannot replicate risk free payoffs in incomplete markets (proof due to Divino,Orrilo,(2017), in our case Ricardian equivalence fails to hold, we observe that the difference in consumption and government debt does not converge to zero over time, as indicated by the plotted lines.
Copyright (c) 2023 Yearbook - Faculty of Tourism and Business Logistics
Социјалните медиуми и дигиталната дипломатија
Употребата на социјалните платформи во функција на модерната дипломатија означи длабока промена во пејзажот на меѓународните односи. Како што се движиме по дигиталната граница, станува сè поочигледно дека социјалните медиуми и другите онлајн алатки станаа незаменливи инструменти во дипломатската работа. Овој труд има за цел да ги претстави социјалните платформи кои во поново време, особено за време на Ковид пандемијата станаа актуелни и применливи. Трудот како основна хипотеза го поставува тврдењето дека “во дигиталната ера, социјалните платформи наоѓаат голема примена во современата дипломатија”. Истражувачките прашања кои се однесуваат на видот на социјалните платформи кои се користат во работата на дипломатите, авторите ги проучуваат преку методот на компарација, како и преку теоретско-дескриптивниот метод, за да наративно ги прикажат достапните податоци и сознанија поврзани со социјалните платформи кои наоѓаат примена во современата дипломатија, заштедувајќи им време на дипломатите за брзо пренесување на ставови во глобални рамки.
ПЕРСПЕКТИВИ НА УПРАВУВАЊЕ СО КВАЛИТЕТ ВО БИЗНИС ЛОГИСТИКАТА
Економската кризна состојба, како и глобалните промени кои настанаа како резултат од пандемијата предизвикана од ковид-19, а од друга страна неефикасноста на повеќето од домашните компании да се справат со актуелните проблеми се доволен и сигурно најсилен аргумент во прилог на потребата од изнаоѓање нови перспективи во управувувањето со квалитет во бизнис логистиката. Токму од истата причина, во овој труд како предмет на анализа ќе го набљудуваме Lean концептот во улога на еден современ термин, односно Lean логистика. Во современиот и развиениот свет, оваа практика стана неопходен инструмент за управување со квалитетот во бизнис логистиката и потребно е да се направат напори Lean логистиката да стане моќна перспектива на домашните компании во надминување на вонредните состојби и воопшто глобалните промени во економијата и управувањето, односно менаџментот и организацијата
Copyright (c) 2022 Yearbook - Faculty of Tourism and Business Logistics
THE IMPORTANCE OF INTRODUCING MODERN INNOVATIONS IN ECONOMIC PROPAGANDA AND PROMOTION
Once upon a time in the past, advertising was mostly done through television, radio, newspapers and magazines. However, well-known brands are still classically advertised. Most companies are not able to immediately place information about their products in the mass media. The term "mainstream media" was used by the first Noam Chonski (Z Media Institute, June 2017) to describe media that are primarily aimed at a wider audience that simultaneously forms and directs public opinion, citing The New York Times and CBS. Smaller retailers, depending on the large retailers, have to work harder to be more noticeable in the market. Large companies as well as various state bodies can still switch using the media, because they are already known, and have more interesting news, so they do not have to invest a lot of effort in advertising their products. The late director of the company, Steve Jobs, presented a new product on the market, ie the iphone at the IT fair, and the media immediately announced it. However, if we are talking about some companies that have great products and are not well known enough, then it will be difficult to gain media attention. Advertising should not be equated with one-way marketing, although it can be an important part of the overall strategy. More intelligent marketers regularly succeed for their organizations by communicating through social networks, ie the web. Both large and small retailers need to communicate regularly with consumers. They need to work harder to be as visible as possible on the internet because only in this way can they entice customers to buy something from them. Nowadays, economic propaganda is becoming a major area of ​​marketing costs. Today, some companies spend over 40 million dollars a year just for advertising in the media, and they also spend on other forms of promotional activities. The best propaganda goals are specified and measurable, because one must know exactly what propaganda should do. It is important that propaganda has a goal that can be measured, or else it will never be known whether the money has been spent successfully
ПЕРСПЕКТИВИ ЗА РАЗВОЈ НА СПА И ВЕЛНЕС ТУРИЗАМ ВО СЕВЕРНА МАКЕДОНИЈА
Туризмот претставува динамичен систем кој во услови на глобализација овозможена пред сè од развојот на информатичката технологија влијае врз туризмот и промените кои се случуваат на туристичкиот пазар: подобрување на комуникацијата, развој на глобалните резервациски системи, директна резервација и продажба на услуги итн. Освен во понудата, промените на туристичкиот пазар се случуваат и на страна на побарувачката, што значи и промена на однесувањето на потрошувачите. Задоволувањето на туристичките потреби налага развој на алтернативни форми или видови туризам кои во суштина се насочени кон сегментирани групи потрошувачи и настојуваат да ги задоволат нивните барања и потреби. Во овој труд направена е анализа на условите за развој на спа и велнес туризмот во Северна Македонија како алтернативни форми на туризмот кои доживуваат брз раст во светот. За потребите на трудот извршено е кабинетско истражување и користени се секундарни извори на податоци и интернет. Резултатите се прикажани со помош на табели и графикони, а заклучните согледувања се однесуваат на утврдување на потенцијалот за развој на спа и велнес туризмот во Северна Македонија како туристичка дестинација.
МЕНАЏМЕНТ НА АНИМАЦИЈАТА ВО ТУРИСТИЧКО- УГОСТИТЕЛСКИТЕ ПРЕТПРИЈАТИЈА
Анимацијата во туризмот и угостителството има посебно значење и свои специфичности. Тоа произлегува од специфичностите на туризмот, што во различен обем и интензитет опфаќа различни стопански и нестопански дејности. Анимацијата во туризмот и угостителството во овој труд се разгледува како специјалност на менаџери за анимација, како креатори на анимациски програми и стручно образовани и специјализирани кадри - аниматори. Но, истовремено треба да се апострофира дека анимацијата не може и не треба да биде професија само на менаџерот и аниматорот. За ефективно и ефикасно реализирање на програмите на анимацијата во туризмот и угостителството, неопходна е тимска работа во која партиципираат сите членови од туристичкото претпријатие, а аниматорот е рамноправен член на деловниот тим.
ЕКО-МУЗЕИТЕ - МОЖНОСТИ И ПЕРСПЕКТИВИ ВО МАКЕДОНСКИОТ ТУРИСТИЧКИ СЕКТОР
Овој тип на музеи најпрво се појавуваат во Франција, а самиот термин еко-музеј како концепт први го претставиле Georges Henri Rivière и Hugues de Varine во 1971 година на деветтото Генерално собрание на Меѓународниот совет за музеи (Davis, 2011). Една година подоцна, Меѓународниот совет на музеи и УНЕСКО организирале заедничка тркалезна маса во состав на конференцијата во градот Сантјаго во Чиле, создавајќи ја дефиницијата за еко-музеј која според Rivière гласи: „Еко-музејот е алатка која произлегува од заедничка визија, соработка и менаџмент од страна на јавниот сектор и локалните жители“ (Rivière, 1985). Еко-музејот претставува огледало за локалните жители, преку кое го препознаваат својот имиџ, претставувајќи огледало преку кое посетителите ќе ги запознаат локалните традиции, обичаи и карактеристики. Овој тип на туристичка понуда во време на пандемија од сарс ков-2 се наметнува како значајна можност за привлекување на голем број посетители бидејќи ваквиот тип на музеи се одвиваат на отворено со силно интегрирање на локалната заедница без негативно влијание врз животната средина. Еко-музеите во РС Македонија имаат одлична перспектива да претставуваат силен туристички производ кој ќе придонесе до одржливоста на дестинациите и намалувањето на сезоналноста во македонскиот туристички сектор.
ИСКОРИСТЕНОСТ НА АТРAКТИВНИТЕ МОТИВСКИ ФАКТОРИ ВО ФУНКЦИЈА НА РУРАЛНИОТ ТУРИЗАМ
Туризмот се создава во географскиот простор. Географскиот простор е специфичен и комплексен кој располага со можности за задоволување на различни потреби на човекот. Географските детерминанти го определуваат правецот на развој на одредена рурална локација. Истражени се повеќе атрактивни мотивски фактори кои директно или индиректно влијаат врз развој на руралниот туризам. Доминантна улога од атрактивните мотивски фактори се природните и антропогените. Целта на трудот е двојна. Прво, преку анализа да се утврдат атрактивните мотивски фактори во руралниот простор, и второ, преку синтеза да се определи искористеноста на атрактивните мотивски фактори во функција на руралниот туризам. Во трудот е поместен пример на осум рурални населби, по една за секој плански регион во РС Македонија, во кои се практикува една или повеќе активности поврзани со руралниот туризам. Во трудот е користена стручна литература, податоци од интернет и емпириско истражување.
ПРАВНАТА РЕГУЛАТИВА И COVID-19 КРИЗАТА ВО ТУРИСТИЧКИОТ СЕКТОР ВО РЕПУБЛИКА МАКЕДОНИЈА
Светот се соочува со COVID-19 пандемијата која покрај тоа што се одрази врз здравствената состојба на многу луѓе предизвика и кризна состојба во многу економски сектори. Кризата веќе се претвори во шок врз економијата и пазарите на трудот, при што влијае не само на производството на стоки и услуги, туку и на потрошувачката и инвестициите. Сите компании се соочуваат со сериозни предизвици, особено оние во воздухопловната, туристичката и угостителската индустрија, со реална закана од значителен пад на приходите, загуба на работни места и згаснување на бизнисот. По забраните за патувања, затворањето на границите и карантинските мерки, многу работници не можат да стигнат до своето работно место или да ја вршат својата работа, што има домино-ефект врз приходите. Затоа се јавува потребата од низа мерки на политиките на национално и глобално ниво со кои ќе се ограничат директните влијанија на COVID -19 врз здравјето на работниците и нивните семејства, а истовремено и за да се ублажат индиректните економски последици. Чекорите на владите во секоја земја треба да бидат насочени кон закрепнување од првичните ефекти што ги предизвика кризата, односно кон интервенција на најранливите категории на граѓани од една страна, како и стимулација на економијата и санирање на штетите кон бизнис секторот од друга страна. Во овој труд фокусот ќе биде ставен на мерките и правните одредби за одржување минимално ниво на економска активност на туристичките и угостителски претпријатија во Република Македонија, за заштита на работниците во туристичкиот сектор и ублажување на негативните последици од кризата во туристичкиот сектор.
ТУРИСТИЧКА ПРОМОЦИЈА НА КУЛТУРНИТЕ ВРЕДНОСТИ
Културните вредности се создавале и се создаваат низ вековите низ светот и кај нас. Многу културни вредности се популарни дестинации за милиони туристи ширум светот. Нашата земја има долга и интересна културна историја која остави траги низ целата земја. Многу од нив се непознати и луѓето сакаат да знаат за нив, и секако, за туристите. Бројни се туристичките миграции кои имаат културна потреба за основа. Кај нас туристичката презентација на културните вредности е незадоволителна и успешни примери кои го покажуваат интересот на нашата туристичка јавност. Дали значењето на подобра туристичка промоција на културните вредности е најдоброто препознавање и вреднување на овие вредности? Промовирање на културните вредности во туризмот значи - ревитализација на објектите, организација на културни активности: организација на училишна култура, уметност и занаетчиство. Општо земено, културно-историските објекти треба да бидат застапени во целост и да не се одвојуваат од културните активности. Станува збор и за археолошките населби на Косово кои се многубројни на неговата територија, како што се неолитот, римскиот период, итн. Стоки кои ги сместуваат меѓу најважните туристички вредности и се повеќе иницијатори на туристичките движења.
DYNAMIC OPTIMAL TAXATION MIRRLEES’ APPROACH: A REVIEW
This paper reviews recent advances in dynamic capital taxation considering the dynamic Mirrlees approach. Dynamic taxes are not restricted ex ante and are set for redistribution and insurance considerations. Capital is taxed in order to improve incentives to work. On average wealth taxes across individuals are zero ex-ante. However, they depend on future labor income-if labor income is below average, your capital tax is positive. If your labor income is above average, then your capital tax is negative. The fact that the capital tax varies in this regressive way makes investment risky and creates a positive risk premium, which explains how it is possible to have a positive intertemporal wedge/tax. Even though taxes are zero ex-ante.
УЛОГАТА НА МЕНАЏМЕНТОТ НА ЧОВЕЧКИ РЕСУРСКИ ВО ТУРИЗМОТ
Во фокусот на современиот туризам е туристот со неговите потреби, желби, можности, навики, ставови и сл. Со цел да се привлечат поголем број туристи, туристичката понуда треба да се базира на туристичкитр потреби и да дава квалитетни услугиу, кои треба да бидат ефикасно и ефективно менаџирани. Тргнувајќи од тоа дека менаџментот е извршување на активностите преку други луѓе, се доаѓа до општа констатација дека човечкиот фактор во туризмот е најважен. Па, според тоа основна премиса на менаџментот на менаџментот на човечки ресурси во туризмот е да постави вистински луѓе на вистински места, и на таков начин ќе се даваат што поквалитетни услуги, со кои што туристите ќе бидат задоволни, а со тоа ќе се оствари профит.
ТРЕНДОВИ И ДВИЖЕЊА НА ТРГОВИЈАТА НИЗ ПЕРИОДИ НА РАЗВОЈОТ
Состојбите во меѓународната економија непосредно пред Втората светска војна јасно укажувале на фактот дека секоја форма на билатерално договарање меѓу трговските партнери во светот била несоодветна на потребите што ги наметнувале тековните збиднувања во меѓународната економија. Состојбите биле такви што и најзакоравените застапници на протекционизмот веќе не биле во состојба да ги затворат очите пред сите големи штети што настанале како резултат на прекумерното употребување на протекционистички бариери за меѓународна размена. Затоа еден дел од прогресивните економски сили во светот се залагал по завршување на Втората светска војна да се воспостави мултилатерален принцип на договарање во меѓународната размена, кој бил заснован врз еднаквоста, недискриминацијата и либерализација на надворешно трговски режими. За таа цел бил даден предлог да се формира Меѓународна трговска организација (International Trade Organisation - ITO).
РОДОВАТА ЕДНАКВОСТ - ЧОВЕКОВО ПРАВО И ОСНОВА ЗА ПРОСПЕРИТЕТЕН И ОДРЖЛИВ СВЕТ
Политиката на родова рамноправност претставува едно од фундаменталните начела на демократијата и општествениот поредок. Родовите прашања бараат значајно внимание во глобалната политика, а феминизмот како теорија за меѓународни односи се обидува да ја регулира моќта која произлегува од полот на поединецот или врз основа на негираната природа. Постигнувањето на родовата еднаквост и зајакнувањето на жените е составен дел на Агенда за одржлив развој 2030 на Обединетите нации и таа е е 5-та од 17-те Цели усвоени од светските лидери во 2015 година. Во оваа насока, националните парламенти играат голема и значајна улога во носењето на закони кои уредуваат различни области и прашања, меѓу кои и родовите аспекти. Трудот прави анализа на меѓународните и домашните акти кои ја гарантираат родовата еднаквост како основно човеково право. Во рамки на трудов, авторите ќе направат осврт на достапните информации за застапеноста и улогата на жените во македонското општество како и на усвоената легислативна рамка за родова еднаквост и рамноправност, врз основа на што на крајот ќе бидат изведени и соодветни заклучоци.
УБЕДУВАЊЕ И МЕНУВАЊЕ СТАВ ВО ПРЕГОВАРАЊЕТО
Една од поспецифичните карактеристики на интерперсоналната комуникација, но и во процесот на преговарање е убедувањето, односно намерата на најмалку еден од комуникаторите да ги промени мислењата, чувствата или однесувањата барем на една друга личност. Во овој труд се фокусираме на убедувањето и менувањето на ставот во преговарањето. Го дефинираме убедувањето на начин, како принципите и процесите со кои ставовите, верувањата и однесувањата се формирани, менувани или даваат отпор кон обидите на другите за влијание. Овие обиди се формирани да ги уверат целите на убедување да прифатат позиција за некаков проблем кој се разликува од нивната моментална позиција. Убедувањето е различно од принудата, со тоа што убедувањето вклучува влијание кое е формирано да ги промени мислењата на луѓето, додека принудата вклучува влијание кое е креирано за да го промени однесувањето на луѓето. На пример, во конфликт меѓу трудовата сила и управата, вработените во компанијата може да се обидат да ги убедат управителите да ги зголемат платите со укажување дека повисоките плати ќе ја зголемат мотивацијата и посветеноста меѓу работниците, оттаму придонесувајќи за успехот на целата компанија.
СТРАТЕГИЈА ЗА РАЗВОЈ НА ТУРИСТИЧКИТЕ ЕВЕНТИ СО ПОСЕБЕН ОСВРТ НА „ПИВО ФЕСТ“ – ПРИЛЕП
Настаните можат да бидат важен дел од туристичката понуда на дестинацијата. Во глобална смисла, туристите се во постојана потрага по нови и интересни дестинации кои се уште не се истражени. Во последните децении се појави нов вид на туризам кој е поврзан со планирање и организирање на настани. Придобивките од организираните настани за дадена туристичка дестинација се многубројни и очигледни.Евент туризмот исто така, стана интересно поле за научна студија. Многу работни места се создаваат во оваа таканаречена „индустрија за настани“. Со оглед на овој факт, Евент туризмот може да создаде многу можности за развој на туризмот воопшто во РСМ. Жестоката конкуренција на туристичкиот пазар предизвикува помалку развиените дестинации да бараат нови решенија. Во овој труд ќе бидат истражени различните туристички трендови кои имаат големо влијание врз спроведувањето на настанот. Понатаму, ќе бидат имплеметирани разновидни стратегии и планови за унапредување на услугите во евентот. Исто така, ќе се претстави план за идни активности и перспективи. Клучни зборови: Евент туризам, туристички трендови, туристички потенцијал, туристичка дестинација, туристички пазар
Copyright (c) 2021 Yearbook - Faculty of Tourism and Business Logistics
КУЛТУРОШКО-ПРАВНИТЕ АСПЕКТИ НА ЕКОТУРИЗМОТ КАКО ФАКТОР ЗА ПОВТОРНО ЗАЖИВУВАЊЕ НА ТУРИЗМОТ ПО ПАНДЕМИЈАТА СО КОВИД-19
Пандемијата со Ковид-19 го стави туризмот пред големи предизвици, негативните последици се покажаа како тест врз моменталната состојба со туризмот и неговото место во сооднос со останатите стопански и нестопански гранки и дејности, придонесот во општеството и заедницата, но и влијанието врз севкупниот технолошки развој, конкурентност, пренос на квалитетни информации во време на дигитализација до потрошувачите и меѓусебните комуникации. Во процесот на опоравување на туризмот на глобално ниво активно се вклучени сите чинители, чија цел е заедничка, преку изнаоѓање соодветни мерки да придонесат за негово заживување, како и европските и меѓународни организации и сите кои директно или индиректно влијаат врз негово поттикнување преку креирање долгорочни програми и стратегии, можности за активно учество во проекти, но и преку можноста за долгорочна соработка помеѓу јавниот и приватниот сектор. Целта на ова истражување е преку анализа на културолошко правните аспекти на екотуризмот, активно вклучување на малцинските заедници и во заеднички придонес на градење соживот, преку нивните традиционални обележја, обичаи, улогата на жената која учествува во изработка на локални ракотворби, како предизвик за туристите да ги посетат повторно тие дестинации. Посебно е важно за тие држави кои претпочитаат да прераснат во европски дестинации, што пак е чекор напред кон приближувањето на Република Северна Македонија на патот кон членство во Европската Унија. И воедно да се даде придонес, генерално врз развојот на одржливиот туризам, кој е поттикнувачки фактор и за општа социолошко-економска благосостојба на населението, имајќи го предвид фактот дека престижот и угледот на една држава се зголемува со распространетоста на туризмот. Клучни зборови: културолошка припадност, културолошка одговорност, рурална жена, меѓународна афирмација, европска дестинација, туристичка култура
ИМИЏОТ И РЕПУТАЦИЈАТА НА ДЕСТИНАЦИЈАТА КАКО ФАКТОР ЗА ПРОМОЦИЈА НА ПРЕСПАНСКИОТ РЕГИОН КАКО ТУРИСТИЧКА ДЕСТИНАЦИЈА ВО РЕПУБЛИКА СЕВЕРНА МАКЕДОНИЈА
Република Северна Македонија и Преспанскиот регион, како туристичка дестинација, во пласманот на својот туристички производ треба да се потпре најмногу на домашниот и регионалниот пазар, но исто така и на некои од поголемите туроператори. Големите туристички агенции го контролираат пазарот, додека пак туроператорите немаат финансиски стимуланс за да можат долгорочно да ги одржат односите и подготвени се да ги сменат своите програми доколку воочат и најмал проблем. Најдобра помош за туроператорите е квалитетен и препознатлив имиџ, со цел, подобра промоција, афирмација и продажба на аранжманите во туристичка дестинација, а пример за тоа е Преспа и Преспанскиот регион. Целта на трудот, односно на самото истражување, е врз база на анализата и студија за имиџот и репутацијата на Преспанскиот регион во нашата држава, како туристичка дестинација, да се пронајде соодветна алатка за маркетиншка комуникација, а со тоа и промоција за целокупно обликување и претставување на новиот имиџ на Преспа како туристичка дестинација во странство. Клучни зборови: туризам, туристички маркетинг и промоција, публицитет, стандарди, туристички производ
ЕФЕКТИТЕ НА КОВИД-19 ПАНДЕМИЈАТА ВРЗ МЕЃУНАРОДНИТЕ ОДНОСИ: ТРАНСФОРМАТИВНА МОЌ НА ГЛОБАЛНАТА КРИЗА
Пандемијата предизвикана од КОВИД-19 наметна сериозни предизвици за државите на глобално ниво. Оваа трета криза на 21-от век влијаеше врз тоа да настапи еден од најтешките периоди за здравствените системи, но и економиите на државите ширум светот. Трудот има за цел да го прикаже влијанието на пандемијата врз меѓународните односи во глобални рамки, преку трансформативната моќ на оваа криза која влијаеше врз дистрибуцијата на моќ помеѓу големите светски сили, а особено врз односите САД-Кина. Бројот на вооружени конфликти во светот значајно се намали, падот на економиите се одвиваше со забрзана динамика, а слободното движење се најде под удар на рестрикциите. Вакцините станаа едно од најмоќните орудија на влијание на големите сили, а истовремено ги истакнаа и недостатоците на мултилатералната соработка за сметка на јакнење на националните капацитети на државите. Покрај фактот што пандемиите бележат репетитивност и создаваат несовладливи последици, гледано низ историски контекст, авторите ќе заклучат дека овие неповолни состојби нé потсетуваат дека светот е недоволно подготвен за кризни состојби од овој вид и во иднина неопходно ќе биде државите да се посветат подобро на менаџирањето со кризи и соодветно планирање на финансиските и човечките ресурси. Клучни зборови: КОВИД-19 криза, меѓународни односи, дистрибуција на моќ, вакцинална дипломатија.
РЕГУЛАТИВАТА ЕУРОДАК: КОН ПОДОБАР СИСТЕМ ЗА ЕВИДЕНЦИЈА И КОНТРОЛА МИГРАЦИЈАТА И АЗИЛОТ
Еуродак се однесува на европска биометриска база на податоци во која од државите-членки се бара да ги внесат податоците за отпечатоци од прсти на барателите на азил за да идентификуваат каде влегле во Европската унија. Тоа е компјутеризиран систем составен од централна единица, која работи со централната база на податоци за биометриски податоци и комуникациска инфраструктура за пренос на податоци помеѓу државите-членки и централната единица. Прво воспоставена во 2000 година според Регулативата на Еуродак и разгледана во 2013 година, нејзината главна цел на почетокот било да се олесни примената на Даблинската регулатива, која ја одредува државата-членка одговорна за обработка на барањето за азил. Ова била основната логика за создавање база на податоци Еуродак, во која од државите-членки се бара да ги снимаат податоците за отпечатоци од прсти на сите лица кои бараат азил или кои се нелегално ја преминуваат надворешната граница на ЕУ. Измената од 2013 година го прошири опсегот за да им обезбеди пристап на органите до Еуродак базата на податоци. Како дел од реформата на заедничкиот европски систем за азил во 2016 година, Европската комисија предложи изменета Регулатива за Еуродак на 23 септември 2020 година. Клучни зборови: Еуродак, регулатива, база на податоци, азил, миграција