Leadership and Empowerment in Post-COVID Hospitality: Building Human Potential in North Macedonia
DOI:
https://doi.org/10.46763/Keywords:
leadership, empowerment, human potential, hospitality, post-COVID, motivation, service quality, North MacedoniaAbstract
Пандемијата COVID-19 длабоко го преобликува глобалниот угостителски сектор, редефинирајќи ги менаџерските приоритети, динамиката на работната сила и системите за испорака на услуги. Во овој контекст, лидерството и овластувањето на вработените се појавија како централен механизам за обнова на човечкиот потенцијал и обезбедување квалитет на услугите во постпандемиската ера. Оваа студија истражува како трансформативното лидерство и овластувањето влијаат врз мотивацијата, организациската посветеност и извонредноста на услугите кај вработените во болниците во Северна Македонија. Истражувањето применува дизајн со мешан метод кој комбинира квантитативни податоци од анкети од 220 хотелски вработени со квалитативни сознанија од 25 менаџерски интервјуа спроведени помеѓу февруари и април 2025 година. Користејќи повеќекратни регресивни и корелациски анализи, студијата ги идентификува стилот на лидерство, овластувањето и квалитетот на комуникацијата како клучни предиктори за развојот на човечкиот потенцијал и перцепираниот квалитет на услугите. Наодите покажуваат дека успехот во угостителството по Ковид зависи од лидерските однесувања што поттикнуваат доверба, автономија и континуирано учење. Овластените вработени пријавуваат поголема мотивација и задоволство од работата, што доведува до поголемо задоволство на гостите и организациска отпорност. Студијата придонесува за растечкиот број на литература што ја поврзува теоријата за човечки потенцијал, овластувањето и трансформативното лидерство со одржливите перформанси на услугите. Таа обезбедува практични упатства за хотелските менаџери и креаторите на политики за зајакнување на стратегиите за човечки капитал во фазата на закрепнување на туризмот и угостителството.
References
1. Ariza-Montes, A., Leal-Rodríguez, A. L., & Fernández-Muñoz, J. J. (2018). Work engagement as a mediator between supportive leadership and service outcomes in hospitality. International Journal of Hospitality Management, 75, 94–103. https://doi.org/10.1016/j.ijhm.2018.03.007
2. Ariza-Montes, A., Leal-Rodríguez, A. L., & Barroso, C. (2021). Leadership, empowerment, and innovation in the post-COVID service industry. Journal of Business Research, 133, 1–11. https://doi.org/10.1016/j.jbusres.2021.05.028
3. Bass, B. M., & Avolio, B. J. (1994). Improving organizational effectiveness through transformational leadership. Sage Publications.
4. Boin, A., van Eeten, M. J. G., & t’Hart, P. (2020). Crisis management in the post-pandemic era: Lessons for adaptive organizations. Public Administration Review, 80(5), 795–805. https://doi.org/10.1111/puar.13273
5. Carlson, D. S., Rahman, S., & Taylor, S. (2019). Empowerment and leadership in service organizations: Enhancing employee engagement. Journal of Service Theory and Practice, 29(3), 311–328. https://doi.org/10.1108/JSTP-09-2018-0190
6. Conger, J. A., & Kanungo, R. N. (1988). The empowerment process: Integrating theory and practice. Academy of Management Review, 13(3), 471–482. https://doi.org/10.5465/amr.1988.4306983
7. Denison, D. R. (1990). Corporate culture and organizational effectiveness. Wiley.
8. Gigova, L. (2024). Determinants of service quality in Macedonian hospitality: Motivation, training, and culture. Macedonian Journal of Tourism Research, 12(1), 45–62.
9. Gui, L., Zhao, X., & Li, H. (2021). Transformational leadership and psychological empowerment in hospitality post-COVID-19. International Journal of Contemporary Hospitality Management, 33(5), 1578–1595. https://doi.org/10.1108/IJCHM-04-2021-0400
10. Hwang, J., & Chang, H. (2001). Efficiency and managerial performance in hotel operations. Tourism Management, 22(3), 281–291. https://doi.org/10.1016/S0261-5177(00)00046-3
11. Khalid, R., & Rahman, M. (2024). Transformational leadership, digital adaptability, and innovation in Malaysian hotels. Asia Pacific Journal of Tourism Research, 29(2), 115–129. https://doi.org/10.1080/10941665.2024.1856720
12. Kusluvan, S., Kusluvan, Z., Ilhan, I., & Buyruk, L. (2010). The human dimension in hospitality: Empowerment and employee performance. International Journal of Contemporary Hospitality Management, 22(5), 608–622. https://doi.org/10.1108/09596111011051921
13. Madera, J. M. (2008). The impact of transformational leadership on employee well-being and guest satisfaction in hotels. Journal of Human Resources in Hospitality & Tourism, 7(2), 189–204. https://doi.org/10.1080/15332840802207697
14. Mitreva, E., & Kičara, B. (2024). Post-pandemic leadership and empowerment practices in Macedonian hotels. Journal of Hospitality and Tourism Management, 58, 101–115. https://doi.org/10.1016/j.jhtm.2024.101115
15. Pearce, C. L., & Conger, J. A. (2003). Shared leadership: Reframing the hows and whys of leadership. Sage Publications.
16. Spreitzer, G. M. (1995). Psychological empowerment in the workplace: Dimensions, measurement, and validation. Academy of Management Journal, 38(5), 1442–1465. https://doi.org/10.5465/256865
17. Slavković, M., Petrović, D., & Jovanović, B. (2018). Leadership development and innovation in hotel management. Tourism and Hospitality Research, 18(4), 431–445. https://doi.org/10.1177/1467358417731235
18. Thomas, K. W., & Velthouse, B. A. (1990). Cognitive elements of empowerment: An “interpretive” model of intrinsic task motivation. Academy of Management Review, 15(4), 666–681. https://doi.org/10.5465/amr.1990.4310926
19. UNWTO. (2023). World tourism barometer: Post-pandemic recovery trends. United Nations World Tourism Organization.
20. Zhang, Y., & Chan, E. S. W. (2023). Empowerment as a buffer against job stress in hospitality: Evidence from post-COVID China. Tourism Management Perspectives, 47, 101–115. https://doi.org/10.1016/j.tmp.2023.101115
