АЛГОРИТМИТЕ ВО ДИГИТАЛНИТЕ МЕДИУМИ КАКО ФАКТОР ВО ТРАНСФОРМАЦИЈАТА НА НОВИНАРСКИТЕ ПРАКТИКИ ВО РЕПУБЛИКА С. МАКЕДОНИЈА
DOI:
https://doi.org/10.46763/Schlagwörter:
алгоритми, дигитални медиуми, трансформација, новинарствоAbstract
Овој труд ја анализира улогата на т.н. алгоритми во дигиталните
медиуми како клучен фактор во трансформацијата на
новинарските практики во Република С Македонија. Во контекст
на дигитализацијата и доминацијата на платформите на
социјалните мрежи, традиционалните уреднички механизми сè
повеќе се заменуваат или надополнуваат со алгоритамски системи
за селекција, рангирање и дистрибуција на содржини. Овој научен
труд се фокусира на истражување на промените во производството
на вести, при што медиумите ги приспособуваат своите стратегии
кон логиката на видливост, ангажман и оптимизација за дигитални
платформи. Преку теоретска анализа и преглед на релевантна
литература, трудот ги разгледува концептите на алгоритамска
стратегија, економија на социјалните платформи и дигитална
медијација. Дополнително се анализираат импликациите врз
новинарската автономија, професионалните стандарди и етичките
принципи, особено во услови кога алгоритмите индиректно
влијаат врз одлуките што ги носат уредниците. Ефектите се
претставени преку прашалник за истражување на мислењето на
новинарите вработени или ангажирани во македонските
традиционални и онлајн медиуми. Посебен акцент се става на
ризикот од сензационализам, хомогенизација на содржините и
приоретизирање на квантитетот наспроти квалитетот.
Заклучоците укажуваат дека алгоритамската медијација не
претставува само технолошка промена, туку и суштинска
реорганизација на новинарскиот процес. Во македонскиот
медиумски контекст, ова отвора прашања за одржливоста на
професионалното новинарство, потребата од адаптација на
етичките рамки и кодексот на новинарите. Трудот придонесува
кон разбирање на современите медиумски динамики и нуди база
за натамошни емпириски истражувања.
Downloads
Literaturhinweise
Bennett, W. L., & Livingston, S. (2018). The disinformation order: Disruptive
communication and the decline of democratic institutions. European Journal
of Communication, 33(2), 122–139.
Carlson, M. (2018). Journalistic authority: Legitimating news in the digital era.
Columbia University Press.
Diakopoulos, N. (2019). Automating the news: How algorithms are rewriting the
media. Harvard University Press.
European Commission. (2022). Digital Services Act. European Commission.
Brussels, Belgium.
McQuail, D. (2010). McQuail's mass communication theory (6th ed.). Sage.
Napoli, P. M. (2014). Automated media: An institutional theory perspective on
algorithmic media production and consumption. Communication Theory,
24(3), 340–360.
Napoli, P. M. (2019). Social Media and the Public Interest: Media Regulation in the
Disinformation Age. Columbia University Press.
Spletno-oko.si. Spletno oko. Retrieved may 2026, from www.spletno-oko.si:
https://www.spletnooko.si/english
The Washington Post. (2016, june 16). 6 IN 10 OF YOU WILL SHARE THIS LINK
WITHOUT READING IT, A NEW DEPRESSING STUDY SAYS. The
Washington Post. Washington, USA.
Wardle, C., & Derakhshan, H. (2017). Information Disorder: Toward an
Interdisciplinary Framework for Research and Policy Making. Council of
Europe.
ЗНМ. (2001). Кодекс на новинарите на Македонија.Скопје: Здружение на
новинарите. Retrieved june 2026, from www.znm.org.mk:
https://znm.org.mk/kodeks-na-novinarite-na-makedonija/
Европската Конвенција за заштита на човековите права. (1953, September 3).
Retrieved may 2026 from www.coe.int: https://www.coe.int/en/
web/conventions/full-list/-/conventions/treaty/005
Коровешовска, И. (2019). Влијанието на мрежното општество врз
новинарскиот интегритет. Proceedings of the International Scientific
Conference "Social Changes in the Global World“, 2(6), 977-991 (p.11).
Shtip: The Faculty of Law, Goce Delchev University in Shtip.
Коровешовска, И. (2026). Алгоритмите во дигиталните медиуми како фактор
во трансформацијата на новинарските практики во Македонија (онлајн
анкетен прашалник).
https://docs.google.com/forms/d/1bx4LqjbZtqf_CdUAIEsDK6gbDYxsan4m
G8LSrapMszw/viewform?edit_requested=true#responses
Универзална декларација за човекови права.(1948, December 10). Retrieved may
2026 from www.un.org: https://www.un.org/en/about-us/ universaldeclaration-of-human-rights
