КУЛТУРАТА ВО ДОКУМЕНТИТЕ ОД СТРАТЕГИСКИ КАРАКТЕР

Abstract

Во трудот се анализира содржината на Националната стратегија за развој на културата 2026 - 2030, како документ што нуди опсежна и темелна анализа за состојбата на културата во РС Македонија. Преку критички и аналитисчки осврт се разгледуваат институционалната поставеност и функционалноста на културниот систем, моделите на финансирање, рационализацијата на установите и процесот на децентрализација. Посебно внимание е посветено на заштитата на културното наследство, интегрираната заштита, дигитализацијата, недостигот од стручен кадар и потребата од расчистување на долгогодишната документациска проблематика. Трудот ги обработува и можностите за економско активирање на културното наследство преку туризмот, концесиите, јавно-приватните партнерства и културните и креативните индустрии. Воедно, се отвораат прашањата за даночната политика, инвестициите, законската регулатива и улогата на македонскиот јазик како дел од културниот и идентитетскиот континуитет на државата. Оттогаш до денес речиси ништо не е направено по ова прашање. Увидите извршени од Националниот конзерваторски центар во последниве години констатираат забрзана деградација токму на тие објекти, кои предолго биле оставени на листа на чекање. Кај голем дел од нив состојбата е значително влошена, а некои дури ги изгубиле и својствата за евидентирано културно наследство. Дополнителен проблем претставува и ретката населеност во руралните средини каде што најчесто се наоѓаат овие објекти. Само со јасно согледување на оваа состојба ќе може да се утврдат приоритетите за заштита и соодветно да се планира буџетот за културното наследство во Министерството за култура и туризам.